Histoires anciennes


Lecture en continu :

Transcription par phrase
Autre

Transcription du texte complet


Tekn̄wa te Hiw, tuwtōw, yö meyigeyige sise tati qur̄qur̄ ne tayö ti. Sise tati gengon tayö.
Pa n’ ave sise ve r̄ak ti, n̄wë ne / ne metëvönyö / tom ne metëvönyö on vivye, ne voy metëvönyö pa penëne, ne qor̄.
Ne qor̄ ve toge takē vönyö toq. Takē vönyö toq pe takē n̄wute pe ne gemoy vē ēn eye. R̄ēptog ti ne gemoy.
Sise mok / Sise ov ne qor̄, r̄ak tom, tomn̄wë se on vën yö ver̄oye, s’ on qētn̄og ne tayö ne tayö on qēt, sise viye n’ opëse me, se mok er̄ē qor̄.
Sise mok er̄ē qor̄ ti nëpe tom, tamer̄ën on n’ opē tayö on qune, qune pa ton ne sir̄, sise viye ne sir̄, sise r̄ak ne yiwe ie.
Ne yiwe / Ne yiw’ in, sise r̄ak ne yiwe tom kar̄en̄i ne voygë ie, kar̄en̄i ne tayö peon ne tayö mët maqu. Vatuwë. Nëpe ne gë sa ve toge yö yiwe, ur̄ ne sr̄i temët.
R̄ak tom ne sr̄i temët in, sise r̄ak ti, tr̄ö sise taur̄ ~
Toge wate me qutukn̄wa ëne, yö / ike ta tō yöye, ike yō / Ne n̄wute tom ike on tō sor̄ ie, tamesō on sur̄ ne yiwe na ti, pa ike tō me ike yō. Ike yō [ne yiwe] moner̄ög eyöye.
Alë tekn̄wa te Hiw pene tr̄ö mi ne yiwe që. Tekn̄wa tamesō sa ve mekmok ti ne yiw’ in ve toge wate që me qutukn̄wa ëne.
Pa tuwtōw, tekn̄wa tati gengon ne tayö ti.
Ne gengon vë tayö tego, sise on r̄ote ne tayö n̄wë ne, sise mok er̄ē qor̄. Ur̄ n’ a në se viye ne sir̄.
Sise qag ur̄ pa sise mok e yö viti ë. Tan̄wöy pe ne.
— **Ne qor̄ n’a?**
— Ne qor̄ pe ne n̄wute pe tekn̄wa ve mekmok ne / ve evov ne vot, mok ne tar̄epē temët er̄ëne. Ne tar̄epē tayö pe on mët.
Tuwtōw, tekn̄wa pe / Noke gat tom tekn̄wa mokmok ti r̄ē qor̄: tekn̄wa mokmok ti r̄ē qor̄, tekn̄wa pe tekn̄wa tr̄an̄e. Tekn̄wa pe tekn̄wa suqe; tekn̄wa suqer̄ot…, sise mok er̄ē qor̄.
Alë, tekn̄wa pe n̄wën – tekn̄wa vitikëyë, n̄wën tun̄wuyegë, tuqunkë, ten̄war̄e pe sise tati suqe, tekn̄wa pe nëne pe sise tivtivig.
Sise tivig yö tën, ker̄ëvyat, paye temët. Sise tivig.
Pa tekn̄wa n̄wën tekn̄wa suqe, tekn̄wa tr̄an̄e, tekn̄wa tamesō, mar̄enage, tekn̄wa pe n̄wë ne: on qēt, sise tati gengon, sise mokmok er̄ē / r̄ē qor̄.
— **Pa ne qor̄ sise r̄ak ti i ne vot, ti tom i ne / i ne r̄ër̄ë?**
— Ne vot. Sise ov ne vot, ne toy vi-vot pe ne toy vi-vot yeveyave. Sise ov n̄wë ne, në pper̄o.
Tomn̄wëtom ne tayö on në per̄o wate vo, ne tayö pe tom ne tayö pper̄o, alë sise ov ne qor̄, tēnnēr̄ ti n’ opëne.
Ne tayö pe tom ne tayö n̄wōtōy, sise ov ne qor̄ në n̄wōtōy tēnnēr̄ ti n’ opëne.
Pa ne qor̄, në / sise mok tan̄wöy tekn̄wa pe noke gatēt; tekn̄wa tamesō, tekn̄wa tr̄an̄e; tekn̄wa yyave te pē vönyö; tekn̄wa suqe… Tekn̄wa penëne, tamer̄ën se on m- / on qēt, se mok er̄ē qor̄.
— **Tuwtōw, tekn̄wa pe sise ve wote ne suqe ti, sise / n’ asuve sa në ain?**
**Sise ta / ne voygë tr̄ö sise tat r̄ak? titom sise ta r̄ak ne voygë tr̄ö pe tekn̄wa ain tat r̄ak?**
— Tōwtōw, ne suqe… Ne suqe tōwtōw, sise tat vëyen̄og mi tekn̄wa vitikeyë. Sise vën mi tekn̄wa suqe tan̄wöy.
Takē gengon [esa], tite vitikeyë tite tat gon.
Sise tat toge r̄ēptog mi tun̄wuyegë. Tego. Sise në toge tan̄wöy yö gemoy.
Tomn̄wëtom s’ on vën s’ on vr̄ov, vr̄ov yö n̄wr̄ëwōn, ne gengon esa / takē gengon esa sise tr̄og. Sise tr̄og yër̄eyër̄e sise tat viye me yön̄we.
Alë, ne n̄wute pe tom s’ on toge on wane ie, tite pe ten̄war̄e pe tite tati suqe, në n̄wutuye pe ne tom mar̄enage ywö, tom nine tati suqe, nine tat wane n̄wute pe tekn̄wa suqe ve vor̄sas̄ēr̄ēg ie.
Sise, tekn̄wa ain, tekn̄wa ain maqu!
Even vën wate me tamer̄ën pe ne Christianity ve vën me, nine affectem n’ asuve ver̄og ti.
Ike r̄ōn̄? Tamer̄ën ne Christianity vën me, r̄ak tom tekn̄wa vën ti ne oye-vë-gengon-toq: tekn̄wa suqe, se tër̄ö ton vënvën ti ne gengon toq!
Ur̄ nëpe tom, sise tër̄ö ton gengon eyö / sise tër̄ö ton gengon eyö qayetēt tuwë, mi yö ya tuwë, sise tër̄ö ton nini yö ya tuwë.
R̄ak nao tom tekn̄wa “Early Missionaries” sise ta ter̄og tom sise man̄er̄ōg n̄wute pene.
Tom ne suqe, sise tati r̄akr̄ak tom r̄aksat ne quyquy mi tekn̄wa suy.
Pa tōwtōw r̄ēt, ne suqe në tër̄ën̄ta. Tekn̄wa suqe tat vegevage vitikëyë mi tekn̄wa vitikëyë. Sise vegevage mi tekn̄wa suqe tan̄wöy.
— **Wye, pa ~ ne suqe, ike r̄ōn̄ tom sise r̄ak n̄wë n’ a? Tekn̄wa tan̄wöy pe sise ve r̄ak ti ne suqe, pe sise ve wote ne suqe ti, sise tan̄wöy sise ta wote wuyog ne suqe ti mar̄use, ti…?**
— Mer̄awe. Ne suqe tōwtōw n̄wë ne.
Ne suqe, në vitikeyë. Tar̄ak’ i ne tutun̄we ain, në vitikeyë.
Pa ~ pa ti tekn̄wa take wote ne suqe tike, pe tom tekn̄wa pe tekn̄wa suqe, tekn̄wa tamesō ~
Mar̄ugë nao, mas yō vogyaye tom / on yō vogyaye tom ne qin pene, ne qin ten̄wën pene, nine r̄ekr̄ekove, ne yöte na në pusune; nine mi ne pya sōgë mar̄ër̄ë; ne ga mar̄ër̄ë; nine mi n’ ön̄we pusune… r̄ak tom sise ta wote ne suqe ti nine.
Tati ta n̄wën qutukn̄waëne pe tom sise wote ne suqe, wote ne suqe n̄wutuye pe, tekn̄wa tr̄ö suqe, nö-sa ne yöte ve tego. Tukn̄waëne.
Noke yō sise ve r̄ak Lō, Toge, Töyö… Tr̄ö suqe n̄wë ne, n’ ön̄we ve tego, ne sōgë, ne voygë pe n̄wë ne ve tego. Pa tōwtōw, në vënur̄ wur̄og: tomn̄wëtom ike on tati / ike on tati tayö tr̄an̄e, nö-nome ne voygë ge tego, ne sōgë, ne voygë pe n̄wë ne tego, ike tat suqe.
Pa ne tayö pe tom ve ētr̄aketi-ke tom wote nome suqe, pe tom mar̄u.
Mar̄u yōke, yōke yōke tom “Oo! Ike ne tayö pe n̄wë ne. Ike në migmigi, ike r̄ak pa ne voygë ti ne tayö, ike në segsag quy mi tekn̄wa tamesō yö gemoy, got ne ga ti tekn̄wa tamesō, ike mi n’ ön̄we, ike mi ne yöte mar̄ër̄ë, ike mi ne ga, ike mi ne sōgë pusune…”
Pa ti, mar̄u yō vogyaye, alë gatēt ti ne qin pe në suqer̄ot.
Ne suqer̄ot, gatēt se, alë tamer̄ën sise ve r̄ak ne wiywiy te pē-vönyö in alë, se wote ne suqe se. Pe n̄wë ne pe.
Pa sise tati wotewote ne suqe vitikeyë. Se wote ne suqe tan̄wöy ti tekn̄wa tr̄an̄e.
— Sise r̄ak ne suqe, ne kön̄ tuwë n̄wutuye titom ne mōwē, titom? taketimer̄ën pe sise r̄ak ne suqe. Ne wik titom ne mōwē, titom ne kön̄ tuwë n̄wutuye sise ~ n̄wuye ie / sise…?
— Tego, ne r̄ak vë suqe, ne r̄ekove mesō! Ne mōwē! Tr̄ö ne mōwē vitöy, vivot.
Ur̄ nëpe sise on vën teqtoq, sise vën teqtoq, sise vën tawiy iy ~ sise vën sise yëar̄ n’ or̄yë; yëar̄ ne git r̄ër̄ë, ne voygë pe n̄wë ne.
Alë sise vënn̄og me, vënn̄og me yö töqö. Sise vënn̄og me yö töqö sise mok. Sise veyvoy: sise tat gon ne pēgone; sise tat vën yeqyōq mi tun̄wuyegë.
Tomn̄wë ik’ on në yog, ike tat mitir̄ mi ne yeqën enome.
Ike, ne voygë pe n̄wë ne, tat r̄ak. Ike mas yöy teqtoq voy-kön̄ voy-kön̄ voy-kön̄.
Alë, taketimer̄ën sise makesēg ne voygë, n’ ave ve pper̄o ie: ne r̄ak vë temët. (“headdress”)
Sise r̄ak ne temët, r̄a—k r̄ak r̄ak r̄ak ppa, alë sise pit ne tit / ne töt tit, alë sise r̄ot’ i tekn̄wa suqe r̄aqe yōne. R̄ote-vog ise; tr̄ö, not yēt ne myase…
Nëpe tomn̄wëtom ike on tati veyvoy wur̄og ti, woteye tom ike on yoqse ti, ike on tō ike on mitir̄ ti mi ne yeqën enome. Titom ike on gon ne pēgone ti, tekn̄wa peon yan̄we yēt ne mya.
Peon vati tekn̄wa ie tom “Oo! ike yoqse ti!” Yan̄we yēt ne mya titom yan̄we taye ne qiti. Ike sō. Ike mët.
— Në vöwye?!
— Tr̄ö, ike mët! Mët! Mët r̄ēt! (Tōwtōw, tōwtōw r̄ēt.) Mët: të vën tivig ike.
Alë, tom ike pe on at wr̄og, sise vënn̄og ike iy; alë metave tōt vën, sise or̄ ike ne temët; sise yop ne wēt alë ike sawe-vog. Sawe-vog ne temët.
— Sise or̄ ike ne temët pe ike ve r̄ak ti, titom?
— Ne temët tekn̄wa ain ve r̄ak ti. Ike yin̄etog ne r̄ak vë temët që. Ike ne tayö suqe r̄aqe, ike yin̄etog ne r̄ak vë temët që.
Tamer̄ën ike suqe ppa, alë, ike take r̄ak ne temët. Pa tuwtōw, tamer̄ën ike tati suqe që, ike tat r̄ak ne temët.
— Pa ne temët in, yö suqe, ne ‘rang’ në tëwetëwe (ne ‘rank’ n̄wëna?), ne ‘rank’ në tëwetëwe?
— Éè, në tëwetëwe. Ike, ike suqe ten̄wog…
— … ne temët in në tëwetëwe?
— Ne temët në tëwetëwe. Ike suqe ten̄wog, alë ike on suqe vage-r̄ö-on, ike sawe-vog ne temët ain.
Ike suqe vage-töy, ike sawe-vog ne temët ain. Vën vën, wat’ i taketimer̄ën pe sise gat tom ike ppa ie nao. Alë, pa pe ike yō wesaye tom /
— Pa ne ‘step’ titom ne ‘rank’, vegevage te Hiw n̄wëna? ne ‘suqe’?
— Sise r̄ak yö pö. Sise pit ne n̄wut’ i gemoy; sise pit ne n̄wute ’n tekn̄wa temët wōnwōn, goye. Ne temët wōnwōn, goye.
N̄wesaye tom, sise on r̄ak ne gemoy: ne metevetave vir̄ö. Ne metevetave pe / ’n tekn̄wa pe tekn̄wa suqe ain; ne metevetave ’n tekn̄wa temët wōnwōn ain. Tekn̄wa pe tati suqe.
Pa ne n̄wut’ i wane pe n̄wë ne.
Ne n̄wut’ i wane, tekn̄wa temët wōnwōn vor̄saser̄ēg ne; alë tayvigë vën, tekn̄wa pe ve vën ur̄ ne ran̄k nao. Tekn̄wa pe suqe ten̄wog, suqe vage-r̄ö-on…
Vë~~n vën, vën wate tekn̄wa ve / se gat tom ‘Suqer̄ot’.
Ne tayö pe ve suqer̄ot, nine sag peppavëin, yö qiti gemoy toq.
n’ ave tekn̄wa on yur̄ on r̄ak, tom yur̄ n̄wō që mie. N’ on gat tom “Èè!” alë tekn̄wa r̄ak. N’ on gat tom “Tego”, pa tego.
— Pa ne suqe ten̄wog, ne suqe vir̄öon, ne suqe vitöyon, ne yane / ne yane në tëwetëwe? ne yane goye?
— Ne yane goye, pa noke tati yöymer̄ën wur̄og eye.
— Pa ne yë suqe pepavëin n̄wëna?
— Ne yë suqe pepavëin, pe tom ne tayö pe tom ‘suqer̄ot’. ‘Suqer̄ot’.
Suqer̄ot, wesaye tom: Ike suqe vë~n vën, pa – ike tat vën wuyog pe.
— Pa vën ike suqer̄ot; pa vën, n̄wëna?
— Ike suqer̄ot, pa ne suqe ppa nao.
Ike sag / Ike sag n̄wesaye tom ne tayö / ne tayö toq. Ne tayö toq, ike tat tō o…
— Pa ike on yaqe ne tayö toq, pa vën, n̄wëna? Tekn̄wa tömmave ike / tömmav’ ike? titom tekn̄wa / ike ne mar̄enage? Ne mar̄enage në ain?
— Mar̄enage në ain. Tekn̄wa pe tom suqe / tekn̄wa suqer̄ot n̄wë ne, sise toge yö pö, yö viti gemoy, taqe yö viti-gemoy tu-toq esa, sise toge p’ ëne.
Sise yaqe tan̄wöy, n̄wesaye tom ~ Tamer̄ën pe ne ver̄oye goye, sise sog i tekn̄wa na / nine sog i tekn̄wa na, nine tat tō o me.
Tomn̄wëtom / n̄wë tom tite vën me tom nine man̄er̄ōg ne ver̄oye, nine tu yön̄w’ ëne, tu yön̄we pene, ne vegevage. Tite tat yō inine.
Nine tu yö pö na, nine vegevage r̄ōw ti tekn̄wa suqe, sur̄sur̄ me, gat tom / ne gat r̄ōw tom ne ver̄oye on pa p’ ëne. Pa tekn̄wa tat yō inine.
Sise yō wuyog pe tom, tomn̄wëtom n’ on tō yön̄wr̄at-toq: n’ on tō yön̄wr̄at-toq, nine tati tōtō: ne sōgë ve tevog ie!
R̄ak ne qyë n̄ot n̄wë ne, ne sag er̄ëne, alë ne sōgë vivot vën vën eyö vë in, voyi-vog ie yön̄wr̄at-toq.
Tō pa yön̄wr̄at-toq, sōgë voyi-vog n̄wuy’ ie me, tevog n̄wuy’ ie wuyog me.
Tekn̄wa suqer̄ot pe n̄wë ëne. Sise tati vënvën yōqyōq, tati yo-se vitikëyë.
On yose pe tom / pe tom ne ver̄oye, sise në tegetoge pe n̄wë ne yön̄we. Tati yose vitikeyë.
— Ne ver̄oye, n̄wëna?
— Taëm ne ver̄oye on tu ti, alë ike ta r̄ōn̄ ne men̄a sa. Sise gatēt ti tekn̄wa pe suqe sur̄sur̄ me, gat tom / vën gatēt tom ne ver̄oye on pa.
Pa tat tō o maqu r̄ōw yö sar̄e. Tego.
— Tuwtōw, ne ver̄oye?
— Ne ver̄oye goye ti Hiw.
— Ne ver̄oye / Tekn̄wa te Hiw sise ver̄oye mi tekn̄wa te vo?
— Tekn̄wa te Hiw wuyog.
Tekn̄wa te Vëqeyö ver̄oye mi tekn̄wa te Vësëv. Tr̄ö, tekn̄wa te R̄ētawegone ver̄oye mi tekn̄wa te Vonqō…
— Pa sise ver̄oye ur̄ n’ ave? ur̄ ne tën? titom ur̄ ne yeqën? titom ur̄… ?
— Ver̄oye ur̄ ne yeqën; ver̄oye ur̄ ne tën. Tr̄ö sise ver̄oye n̄wutuye pe n̄wë ne… N̄wën pe se gat tom ne ‘genegone’.
— Sise ver̄oye mi n’ ave / i n’ ave? i ne yö?
— Sise ver̄oye i ne yö, ver̄oye i ne n̄wōn̄or̄; ne qr̄ög; ne tamët…
— Ne tamët?
— Ne tamët pe ne / wote n̄wë ne… ike r̄ak eye n̄wë ne, alë ike ör̄en̄i ne tayö i ne qr̄ög / i ne n̄wōn̄or̄, ör̄e sur̄ ie uw; alë ik’ oye ne tamët ike / ike tir̄.
— Sise ‘poesonem’? (ēt, ne yane n’ ave? ‘poesonem’ n̄wëna?)
— Sise tër̄yë ne tayö, pe tom sise r̄akvi ne tayö. R̄akvi ne tayö.
— Oye n’ ave? oye ne / n’ ave / ne ti r̄ër̄ë? titom –
— Tego! Sise vēn er̄ē qor̄, se viye ne sir̄, sise tōwr̄og.
Sise vēn er̄ē qor̄, sise viye ne sir̄, sise tōwr̄og, alë sise oye ti ne tayö, ne tayö gon.
Mok eyö gengon, titom mok er̄ē ter̄oge ’n ne tayö on tō ptog ti yön̄wr̄ëwōn, yön̄wr̄at-toq. Oye ~
R̄ak nao tom: tuwtōw, tuwtōw tite tati vënvën ain / vënvën tuwetëwe.
Ike r̄ōn̄? Yön̄wr̄at, ne n̄wute pe tun̄wuyegë vënvën eye, sise gat tom ‘yön̄wr̄at’. Alë ne n̄wute pe ten̄war̄e vën vën ie, pe se gat tom ‘yön̄wr̄at-toq’.
Alë tun̄wuyegë, ten̄war̄e, se paëne taëtwë. Ne n̄wute pe tom s’ on vënvën ie, tom on tan̄wuy ~ pa tan̄wöy in pe nëne. Ne töt sir̄esir̄e on tan̄wuy, tan̄wöy pe nëne.
Tamer̄ën së tō vën, sur̄ pa ne ter̄oge na, n̄wute ëtwë, ne n̄wute pe tekn̄wa tr̄ö vën piti vën eye, alë nine sir̄e i ne töt r̄ër̄ë tuwë.
Ne tayö n̄ot take sir̄e ti, nine tō vën nine sir̄e wuyog eye.
Ne tömtöm, ur̄ nëpe tom: tomn̄wëtom ike sir̄e magë, tekn̄wa r̄akvike. R̄ak në sa ti-ke, ike peon mët nao.
Tekn̄wa vën, tipe n̄wot ne ter̄oge nome pe ike ve sir̄e ptog ti i ne töt r̄ër̄ë: tekn̄wa r̄akvike nao! ike mët.
Alë ne wane pe n̄wë ne.
Ne wane, tite on got ne ga, ne san̄we tite tr̄og paëne n̄wute ëtwë. Alë tom tut, tite tut n̄wute ëtwë.
Tom ike tut ain, noke mēr̄ og ike, ne yök sa; ne yök n̄is tom ke tër̄yë-ke k’ oye r̄ake ne san̄we nome ti tom së ga ike on tëgë ptog ti, ke oye ke tō ke tër̄yë-ke. R̄ak nao ike mët.
R̄ak nao tom tōwtōw sise ve r̄akvi ne tayö ti pe n̄wë ne. […]
For example, tomn̄wëtom noke mēr̄ og ike, pa noke tat not matike, nëpe ike sir̄esir̄e ver̄og mi tekn̄wa. Pa tom noke not vën, noke not pepa kye, teta kye, megoye kye…
Ne wiywiy te tōwtōw pe ne: tōwtōw, ne wane, sise tat wane vitikeyë.
Ne san̄we se mas tr̄og n̄wute ëtwë; ne vënove yön̄wr̄at-toq, sëmak.
— Ne wiywiy n̄wë nëne, ppa piti titom — ?
— Ppa piti!
— Ppa r̄ossë piti?
— Ppa piti. N’ ave n̄wën Hiw ve wye ie, n̄wë ne suqe:
Ike r̄ōn̄? N̄wë ne suqe / ne suqe, tamër̄ën Christianity – ne Yi R̄aqe – ve vën me Hiw, tekn̄wa tr̄o–g ppa ne voygë.
Moketog ne suqe, moketog ne posën – r̄akvi ne tayö – ne voygë ppa sise moketog.
Ow qutukn̄waëne, se ter̄ake oye wuyog ne suqe me nao.
Tekn̄wa vitöy n̄wutuye që ve suqe. Tekn̄wa te Toge ve r̄ak ti. Pa Hiw, ne suqe yër̄e r̄ossë piti.
Pup ekye nao, lasman. Pup ekye.
— È?! Ne yane?
— Matiw Tëpnetur̄e. Nine pepavëin, ve suqe ti.

S1

stop écouter
Tekn̄wa te Hiw, tuwtōw, yö meyigeyige sise tati qur̄qur̄ ne tayö ti. Sise tati gengon tayö.

S2

stop écouter
Pa n’ ave sise ve r̄ak ti, n̄wë ne / ne metëvönyö / tom ne metëvönyö on vivye, ne voy metëvönyö pa penëne, ne qor̄.

S3

stop écouter
Ne qor̄ ve toge takē vönyö toq. Takē vönyö toq pe takē n̄wute pe ne gemoy vē ēn eye. R̄ēptog ti ne gemoy.

S4

stop écouter
Sise mok / Sise ov ne qor̄, r̄ak tom, tomn̄wë se on vën yö ver̄oye, s’ on qētn̄og ne tayö ne tayö on qēt, sise viye n’ opëse me, se mok er̄ē qor̄.

S5

stop écouter
Sise mok er̄ē qor̄ ti nëpe tom, tamer̄ën on n’ opē tayö on qune, qune pa ton ne sir̄, sise viye ne sir̄, sise r̄ak ne yiwe ie.

S6

stop écouter
Ne yiwe / Ne yiw’ in, sise r̄ak ne yiwe tom kar̄en̄i ne voygë ie, kar̄en̄i ne tayö peon ne tayö mët maqu. Vatuwë. Nëpe ne gë sa ve toge yö yiwe, ur̄ ne sr̄i temët.

S7

stop écouter
R̄ak tom ne sr̄i temët in, sise r̄ak ti, tr̄ö sise taur̄ ~

S8

stop écouter
Toge wate me qutukn̄wa ëne, yö / ike ta tō yöye, ike yō / Ne n̄wute tom ike on tō sor̄ ie, tamesō on sur̄ ne yiwe na ti, pa ike tō me ike yō. Ike yō [ne yiwe] moner̄ög eyöye.

S9

stop écouter
Alë tekn̄wa te Hiw pene tr̄ö mi ne yiwe që. Tekn̄wa tamesō sa ve mekmok ti ne yiw’ in ve toge wate që me qutukn̄wa ëne.

S10

stop écouter
Pa tuwtōw, tekn̄wa tati gengon ne tayö ti.

S11

stop écouter
Ne gengon vë tayö tego, sise on r̄ote ne tayö n̄wë ne, sise mok er̄ē qor̄. Ur̄ n’ a në se viye ne sir̄.

S12

stop écouter
Sise qag ur̄ pa sise mok e yö viti ë. Tan̄wöy pe ne.

S13

stop écouterAF:
— **Ne qor̄ n’a?**

S14

stop écouterMJT:
— Ne qor̄ pe ne n̄wute pe tekn̄wa ve mekmok ne / ve evov ne vot, mok ne tar̄epē temët er̄ëne. Ne tar̄epē tayö pe on mët.

S15

stop écouter
Tuwtōw, tekn̄wa pe / Noke gat tom tekn̄wa mokmok ti r̄ē qor̄: tekn̄wa mokmok ti r̄ē qor̄, tekn̄wa pe tekn̄wa tr̄an̄e. Tekn̄wa pe tekn̄wa suqe; tekn̄wa suqer̄ot…, sise mok er̄ē qor̄.

S16

stop écouter
Alë, tekn̄wa pe n̄wën – tekn̄wa vitikëyë, n̄wën tun̄wuyegë, tuqunkë, ten̄war̄e pe sise tati suqe, tekn̄wa pe nëne pe sise tivtivig.

S17

stop écouter
Sise tivig yö tën, ker̄ëvyat, paye temët. Sise tivig.

S18

stop écouter
Pa tekn̄wa n̄wën tekn̄wa suqe, tekn̄wa tr̄an̄e, tekn̄wa tamesō, mar̄enage, tekn̄wa pe n̄wë ne: on qēt, sise tati gengon, sise mokmok er̄ē / r̄ē qor̄.

S19

stop écouterAF:
— **Pa ne qor̄ sise r̄ak ti i ne vot, ti tom i ne / i ne r̄ër̄ë?**

S20

stop écouterMJT:
— Ne vot. Sise ov ne vot, ne toy vi-vot pe ne toy vi-vot yeveyave. Sise ov n̄wë ne, në pper̄o.

S21

stop écouter
Tomn̄wëtom ne tayö on në per̄o wate vo, ne tayö pe tom ne tayö pper̄o, alë sise ov ne qor̄, tēnnēr̄ ti n’ opëne.

S22

stop écouter
Ne tayö pe tom ne tayö n̄wōtōy, sise ov ne qor̄ në n̄wōtōy tēnnēr̄ ti n’ opëne.

S23

stop écouter
Pa ne qor̄, në / sise mok tan̄wöy tekn̄wa pe noke gatēt; tekn̄wa tamesō, tekn̄wa tr̄an̄e; tekn̄wa yyave te pē vönyö; tekn̄wa suqe… Tekn̄wa penëne, tamer̄ën se on m- / on qēt, se mok er̄ē qor̄.

S24

stop écouterAF:
— **Tuwtōw, tekn̄wa pe sise ve wote ne suqe ti, sise / n’ asuve sa në ain?**

S25

stop écouter
**Sise ta / ne voygë tr̄ö sise tat r̄ak? titom sise ta r̄ak ne voygë tr̄ö pe tekn̄wa ain tat r̄ak?**

S26

stop écouterMJT:
— Tōwtōw, ne suqe… Ne suqe tōwtōw, sise tat vëyen̄og mi tekn̄wa vitikeyë. Sise vën mi tekn̄wa suqe tan̄wöy.

S27

stop écouter
Takē gengon [esa], tite vitikeyë tite tat gon.

S28

stop écouter
Sise tat toge r̄ēptog mi tun̄wuyegë. Tego. Sise në toge tan̄wöy yö gemoy.

S29

stop écouter
Tomn̄wëtom s’ on vën s’ on vr̄ov, vr̄ov yö n̄wr̄ëwōn, ne gengon esa / takē gengon esa sise tr̄og. Sise tr̄og yër̄eyër̄e sise tat viye me yön̄we.

S30

stop écouter
Alë, ne n̄wute pe tom s’ on toge on wane ie, tite pe ten̄war̄e pe tite tati suqe, në n̄wutuye pe ne tom mar̄enage ywö, tom nine tati suqe, nine tat wane n̄wute pe tekn̄wa suqe ve vor̄sas̄ēr̄ēg ie.

S31

stop écouter
Sise, tekn̄wa ain, tekn̄wa ain maqu!

S32

stop écouter
Even vën wate me tamer̄ën pe ne Christianity ve vën me, nine affectem n’ asuve ver̄og ti.

S33

stop écouter
Ike r̄ōn̄? Tamer̄ën ne Christianity vën me, r̄ak tom tekn̄wa vën ti ne oye-vë-gengon-toq: tekn̄wa suqe, se tër̄ö ton vënvën ti ne gengon toq!

S34

stop écouter
Ur̄ nëpe tom, sise tër̄ö ton gengon eyö / sise tër̄ö ton gengon eyö qayetēt tuwë, mi yö ya tuwë, sise tër̄ö ton nini yö ya tuwë.

S35

stop écouter
R̄ak nao tom tekn̄wa “Early Missionaries” sise ta ter̄og tom sise man̄er̄ōg n̄wute pene.

S36

stop écouter
Tom ne suqe, sise tati r̄akr̄ak tom r̄aksat ne quyquy mi tekn̄wa suy.

S37

stop écouter
Pa tōwtōw r̄ēt, ne suqe në tër̄ën̄ta. Tekn̄wa suqe tat vegevage vitikëyë mi tekn̄wa vitikëyë. Sise vegevage mi tekn̄wa suqe tan̄wöy.

S38

stop écouterAF:
— **Wye, pa ~ ne suqe, ike r̄ōn̄ tom sise r̄ak n̄wë n’ a? Tekn̄wa tan̄wöy pe sise ve r̄ak ti ne suqe, pe sise ve wote ne suqe ti, sise tan̄wöy sise ta wote wuyog ne suqe ti mar̄use, ti…?**

S39

stop écouterMJT:
— Mer̄awe. Ne suqe tōwtōw n̄wë ne.

S40

stop écouter
Ne suqe, në vitikeyë. Tar̄ak’ i ne tutun̄we ain, në vitikeyë.

S41

stop écouter
Pa ~ pa ti tekn̄wa take wote ne suqe tike, pe tom tekn̄wa pe tekn̄wa suqe, tekn̄wa tamesō ~

S42

stop écouter
Mar̄ugë nao, mas yō vogyaye tom / on yō vogyaye tom ne qin pene, ne qin ten̄wën pene, nine r̄ekr̄ekove, ne yöte na në pusune; nine mi ne pya sōgë mar̄ër̄ë; ne ga mar̄ër̄ë; nine mi n’ ön̄we pusune… r̄ak tom sise ta wote ne suqe ti nine.

S43

stop écouter
Tati ta n̄wën qutukn̄waëne pe tom sise wote ne suqe, wote ne suqe n̄wutuye pe, tekn̄wa tr̄ö suqe, nö-sa ne yöte ve tego. Tukn̄waëne.

S44

stop écouter
Noke yō sise ve r̄ak Lō, Toge, Töyö… Tr̄ö suqe n̄wë ne, n’ ön̄we ve tego, ne sōgë, ne voygë pe n̄wë ne ve tego. Pa tōwtōw, në vënur̄ wur̄og: tomn̄wëtom ike on tati / ike on tati tayö tr̄an̄e, nö-nome ne voygë ge tego, ne sōgë, ne voygë pe n̄wë ne tego, ike tat suqe.

S45

stop écouter
Pa ne tayö pe tom ve ētr̄aketi-ke tom wote nome suqe, pe tom mar̄u.

S46

stop écouter
Mar̄u yōke, yōke yōke tom “Oo! Ike ne tayö pe n̄wë ne. Ike në migmigi, ike r̄ak pa ne voygë ti ne tayö, ike në segsag quy mi tekn̄wa tamesō yö gemoy, got ne ga ti tekn̄wa tamesō, ike mi n’ ön̄we, ike mi ne yöte mar̄ër̄ë, ike mi ne ga, ike mi ne sōgë pusune…”

S47

stop écouter
Pa ti, mar̄u yō vogyaye, alë gatēt ti ne qin pe në suqer̄ot.

S48

stop écouter
Ne suqer̄ot, gatēt se, alë tamer̄ën sise ve r̄ak ne wiywiy te pē-vönyö in alë, se wote ne suqe se. Pe n̄wë ne pe.

S49

stop écouter
Pa sise tati wotewote ne suqe vitikeyë. Se wote ne suqe tan̄wöy ti tekn̄wa tr̄an̄e.

S50

stop écouterAF:
— Sise r̄ak ne suqe, ne kön̄ tuwë n̄wutuye titom ne mōwē, titom? taketimer̄ën pe sise r̄ak ne suqe. Ne wik titom ne mōwē, titom ne kön̄ tuwë n̄wutuye sise ~ n̄wuye ie / sise…?

S51

stop écouterMJT:
— Tego, ne r̄ak vë suqe, ne r̄ekove mesō! Ne mōwē! Tr̄ö ne mōwē vitöy, vivot.

S52

stop écouter
Ur̄ nëpe sise on vën teqtoq, sise vën teqtoq, sise vën tawiy iy ~ sise vën sise yëar̄ n’ or̄yë; yëar̄ ne git r̄ër̄ë, ne voygë pe n̄wë ne.

S53

stop écouter
Alë sise vënn̄og me, vënn̄og me yö töqö. Sise vënn̄og me yö töqö sise mok. Sise veyvoy: sise tat gon ne pēgone; sise tat vën yeqyōq mi tun̄wuyegë.

S54

stop écouter
Tomn̄wë ik’ on në yog, ike tat mitir̄ mi ne yeqën enome.

S55

stop écouter
Ike, ne voygë pe n̄wë ne, tat r̄ak. Ike mas yöy teqtoq voy-kön̄ voy-kön̄ voy-kön̄.

S56

stop écouter
Alë, taketimer̄ën sise makesēg ne voygë, n’ ave ve pper̄o ie: ne r̄ak vë temët. (“headdress”)

S57

stop écouter
Sise r̄ak ne temët, r̄a—k r̄ak r̄ak r̄ak ppa, alë sise pit ne tit / ne töt tit, alë sise r̄ot’ i tekn̄wa suqe r̄aqe yōne. R̄ote-vog ise; tr̄ö, not yēt ne myase…

S58

stop écouter
Nëpe tomn̄wëtom ike on tati veyvoy wur̄og ti, woteye tom ike on yoqse ti, ike on tō ike on mitir̄ ti mi ne yeqën enome. Titom ike on gon ne pēgone ti, tekn̄wa peon yan̄we yēt ne mya.

S59

stop écouter
Peon vati tekn̄wa ie tom “Oo! ike yoqse ti!” Yan̄we yēt ne mya titom yan̄we taye ne qiti. Ike sō. Ike mët.

S60

stop écouterAF:
— Në vöwye?!

S61

stop écouterMJT:
— Tr̄ö, ike mët! Mët! Mët r̄ēt! (Tōwtōw, tōwtōw r̄ēt.) Mët: të vën tivig ike.

S62

stop écouter
Alë, tom ike pe on at wr̄og, sise vënn̄og ike iy; alë metave tōt vën, sise or̄ ike ne temët; sise yop ne wēt alë ike sawe-vog. Sawe-vog ne temët.

S63

stop écouterAF:
— Sise or̄ ike ne temët pe ike ve r̄ak ti, titom?

S64

stop écouterMJT:
— Ne temët tekn̄wa ain ve r̄ak ti. Ike yin̄etog ne r̄ak vë temët që. Ike ne tayö suqe r̄aqe, ike yin̄etog ne r̄ak vë temët që.

S65

stop écouter
Tamer̄ën ike suqe ppa, alë, ike take r̄ak ne temët. Pa tuwtōw, tamer̄ën ike tati suqe që, ike tat r̄ak ne temët.

S66

stop écouterAF:
— Pa ne temët in, yö suqe, ne ‘rang’ në tëwetëwe (ne ‘rank’ n̄wëna?), ne ‘rank’ në tëwetëwe?

S67

stop écouterMJT:
— Éè, në tëwetëwe. Ike, ike suqe ten̄wog…

S68

stop écouterAF:
— … ne temët in në tëwetëwe?

S69

stop écouterMJT:
— Ne temët në tëwetëwe. Ike suqe ten̄wog, alë ike on suqe vage-r̄ö-on, ike sawe-vog ne temët ain.

S70

stop écouter
Ike suqe vage-töy, ike sawe-vog ne temët ain. Vën vën, wat’ i taketimer̄ën pe sise gat tom ike ppa ie nao. Alë, pa pe ike yō wesaye tom /

S71

stop écouterAF:
— Pa ne ‘step’ titom ne ‘rank’, vegevage te Hiw n̄wëna? ne ‘suqe’?

S72

stop écouterMJT:
— Sise r̄ak yö pö. Sise pit ne n̄wut’ i gemoy; sise pit ne n̄wute ’n tekn̄wa temët wōnwōn, goye. Ne temët wōnwōn, goye.

S73

stop écouter
N̄wesaye tom, sise on r̄ak ne gemoy: ne metevetave vir̄ö. Ne metevetave pe / ’n tekn̄wa pe tekn̄wa suqe ain; ne metevetave ’n tekn̄wa temët wōnwōn ain. Tekn̄wa pe tati suqe.

S74

stop écouter
Pa ne n̄wut’ i wane pe n̄wë ne.

S75

stop écouter
Ne n̄wut’ i wane, tekn̄wa temët wōnwōn vor̄saser̄ēg ne; alë tayvigë vën, tekn̄wa pe ve vën ur̄ ne ran̄k nao. Tekn̄wa pe suqe ten̄wog, suqe vage-r̄ö-on…

S76

stop écouter
Vë~~n vën, vën wate tekn̄wa ve / se gat tom ‘Suqer̄ot’.

S77

stop écouter
Ne tayö pe ve suqer̄ot, nine sag peppavëin, yö qiti gemoy toq.

S78

stop écouter
n’ ave tekn̄wa on yur̄ on r̄ak, tom yur̄ n̄wō që mie. N’ on gat tom “Èè!” alë tekn̄wa r̄ak. N’ on gat tom “Tego”, pa tego.

S79

stop écouterAF:
— Pa ne suqe ten̄wog, ne suqe vir̄öon, ne suqe vitöyon, ne yane / ne yane në tëwetëwe? ne yane goye?

S80

stop écouterMJT:
— Ne yane goye, pa noke tati yöymer̄ën wur̄og eye.

S81

stop écouterAF:
— Pa ne yë suqe pepavëin n̄wëna?

S82

stop écouterMJT:
— Ne yë suqe pepavëin, pe tom ne tayö pe tom ‘suqer̄ot’. ‘Suqer̄ot’.

S83

stop écouter
Suqer̄ot, wesaye tom: Ike suqe vë~n vën, pa – ike tat vën wuyog pe.

S84

stop écouterAF:
— Pa vën ike suqer̄ot; pa vën, n̄wëna?

S85

stop écouterMJT:
— Ike suqer̄ot, pa ne suqe ppa nao.

S86

stop écouter
Ike sag / Ike sag n̄wesaye tom ne tayö / ne tayö toq. Ne tayö toq, ike tat tō o…

S87

stop écouterAF:
— Pa ike on yaqe ne tayö toq, pa vën, n̄wëna? Tekn̄wa tömmave ike / tömmav’ ike? titom tekn̄wa / ike ne mar̄enage? Ne mar̄enage në ain?

S88

stop écouterMJT:
— Mar̄enage në ain. Tekn̄wa pe tom suqe / tekn̄wa suqer̄ot n̄wë ne, sise toge yö pö, yö viti gemoy, taqe yö viti-gemoy tu-toq esa, sise toge p’ ëne.

S89

stop écouter
Sise yaqe tan̄wöy, n̄wesaye tom ~ Tamer̄ën pe ne ver̄oye goye, sise sog i tekn̄wa na / nine sog i tekn̄wa na, nine tat tō o me.

S90

stop écouter
Tomn̄wëtom / n̄wë tom tite vën me tom nine man̄er̄ōg ne ver̄oye, nine tu yön̄w’ ëne, tu yön̄we pene, ne vegevage. Tite tat yō inine.

S91

stop écouter
Nine tu yö pö na, nine vegevage r̄ōw ti tekn̄wa suqe, sur̄sur̄ me, gat tom / ne gat r̄ōw tom ne ver̄oye on pa p’ ëne. Pa tekn̄wa tat yō inine.

S92

stop écouter
Sise yō wuyog pe tom, tomn̄wëtom n’ on tō yön̄wr̄at-toq: n’ on tō yön̄wr̄at-toq, nine tati tōtō: ne sōgë ve tevog ie!

S93

stop écouter
R̄ak ne qyë n̄ot n̄wë ne, ne sag er̄ëne, alë ne sōgë vivot vën vën eyö vë in, voyi-vog ie yön̄wr̄at-toq.

S94

stop écouter
Tō pa yön̄wr̄at-toq, sōgë voyi-vog n̄wuy’ ie me, tevog n̄wuy’ ie wuyog me.

S95

stop écouter
Tekn̄wa suqer̄ot pe n̄wë ëne. Sise tati vënvën yōqyōq, tati yo-se vitikëyë.

S96

stop écouter
On yose pe tom / pe tom ne ver̄oye, sise në tegetoge pe n̄wë ne yön̄we. Tati yose vitikeyë.

S97

stop écouterAF:
— Ne ver̄oye, n̄wëna?

S98

stop écouterMJT:
— Taëm ne ver̄oye on tu ti, alë ike ta r̄ōn̄ ne men̄a sa. Sise gatēt ti tekn̄wa pe suqe sur̄sur̄ me, gat tom / vën gatēt tom ne ver̄oye on pa.

S99

stop écouter
Pa tat tō o maqu r̄ōw yö sar̄e. Tego.

S100

stop écouterAF:
— Tuwtōw, ne ver̄oye?

S101

stop écouterMJT:
— Ne ver̄oye goye ti Hiw.

S102

stop écouterAF:
— Ne ver̄oye / Tekn̄wa te Hiw sise ver̄oye mi tekn̄wa te vo?

S103

stop écouterMJT:
— Tekn̄wa te Hiw wuyog.

S104

stop écouter
Tekn̄wa te Vëqeyö ver̄oye mi tekn̄wa te Vësëv. Tr̄ö, tekn̄wa te R̄ētawegone ver̄oye mi tekn̄wa te Vonqō…

S105

stop écouterAF:
— Pa sise ver̄oye ur̄ n’ ave? ur̄ ne tën? titom ur̄ ne yeqën? titom ur̄… ?

S106

stop écouterMJT:
— Ver̄oye ur̄ ne yeqën; ver̄oye ur̄ ne tën. Tr̄ö sise ver̄oye n̄wutuye pe n̄wë ne… N̄wën pe se gat tom ne ‘genegone’.

S107

stop écouterAF:
— Sise ver̄oye mi n’ ave / i n’ ave? i ne yö?

S108

stop écouterMJT:
— Sise ver̄oye i ne yö, ver̄oye i ne n̄wōn̄or̄; ne qr̄ög; ne tamët…

S109

stop écouterAF:
— Ne tamët?

S110

stop écouterMJT:
— Ne tamët pe ne / wote n̄wë ne… ike r̄ak eye n̄wë ne, alë ike ör̄en̄i ne tayö i ne qr̄ög / i ne n̄wōn̄or̄, ör̄e sur̄ ie uw; alë ik’ oye ne tamët ike / ike tir̄.

S111

stop écouterAF:
— Sise ‘poesonem’? (ēt, ne yane n’ ave? ‘poesonem’ n̄wëna?)

S112

stop écouterMJT:
— Sise tër̄yë ne tayö, pe tom sise r̄akvi ne tayö. R̄akvi ne tayö.

S113

stop écouterAF:
— Oye n’ ave? oye ne / n’ ave / ne ti r̄ër̄ë? titom –

S114

stop écouterMJT:
— Tego! Sise vēn er̄ē qor̄, se viye ne sir̄, sise tōwr̄og.

S115

stop écouter
Sise vēn er̄ē qor̄, sise viye ne sir̄, sise tōwr̄og, alë sise oye ti ne tayö, ne tayö gon.

S116

stop écouter
Mok eyö gengon, titom mok er̄ē ter̄oge ’n ne tayö on tō ptog ti yön̄wr̄ëwōn, yön̄wr̄at-toq. Oye ~

S117

stop écouter
R̄ak nao tom: tuwtōw, tuwtōw tite tati vënvën ain / vënvën tuwetëwe.

S118

stop écouter
Ike r̄ōn̄? Yön̄wr̄at, ne n̄wute pe tun̄wuyegë vënvën eye, sise gat tom ‘yön̄wr̄at’. Alë ne n̄wute pe ten̄war̄e vën vën ie, pe se gat tom ‘yön̄wr̄at-toq’.

S119

stop écouter
Alë tun̄wuyegë, ten̄war̄e, se paëne taëtwë. Ne n̄wute pe tom s’ on vënvën ie, tom on tan̄wuy ~ pa tan̄wöy in pe nëne. Ne töt sir̄esir̄e on tan̄wuy, tan̄wöy pe nëne.

S120

stop écouter
Tamer̄ën së tō vën, sur̄ pa ne ter̄oge na, n̄wute ëtwë, ne n̄wute pe tekn̄wa tr̄ö vën piti vën eye, alë nine sir̄e i ne töt r̄ër̄ë tuwë.

S121

stop écouter
Ne tayö n̄ot take sir̄e ti, nine tō vën nine sir̄e wuyog eye.

S122

stop écouter
Ne tömtöm, ur̄ nëpe tom: tomn̄wëtom ike sir̄e magë, tekn̄wa r̄akvike. R̄ak në sa ti-ke, ike peon mët nao.

S123

stop écouter
Tekn̄wa vën, tipe n̄wot ne ter̄oge nome pe ike ve sir̄e ptog ti i ne töt r̄ër̄ë: tekn̄wa r̄akvike nao! ike mët.

S124

stop écouter
Alë ne wane pe n̄wë ne.

S125

stop écouter
Ne wane, tite on got ne ga, ne san̄we tite tr̄og paëne n̄wute ëtwë. Alë tom tut, tite tut n̄wute ëtwë.

S126

stop écouter
Tom ike tut ain, noke mēr̄ og ike, ne yök sa; ne yök n̄is tom ke tër̄yë-ke k’ oye r̄ake ne san̄we nome ti tom së ga ike on tëgë ptog ti, ke oye ke tō ke tër̄yë-ke. R̄ak nao ike mët.

S127

stop écouter
R̄ak nao tom tōwtōw sise ve r̄akvi ne tayö ti pe n̄wë ne. […]

S128

stop écouter
For example, tomn̄wëtom noke mēr̄ og ike, pa noke tat not matike, nëpe ike sir̄esir̄e ver̄og mi tekn̄wa. Pa tom noke not vën, noke not pepa kye, teta kye, megoye kye…

S129

stop écouter
Ne wiywiy te tōwtōw pe ne: tōwtōw, ne wane, sise tat wane vitikeyë.

S130

stop écouter
Ne san̄we se mas tr̄og n̄wute ëtwë; ne vënove yön̄wr̄at-toq, sëmak.

S131

stop écouterAF:
— Ne wiywiy n̄wë nëne, ppa piti titom — ?

S132

stop écouterMJT:
— Ppa piti!

S133

stop écouterAF:
— Ppa r̄ossë piti?

S134

stop écouterMJT:
— Ppa piti. N’ ave n̄wën Hiw ve wye ie, n̄wë ne suqe:

S135

stop écouter
Ike r̄ōn̄? N̄wë ne suqe / ne suqe, tamër̄ën Christianity – ne Yi R̄aqe – ve vën me Hiw, tekn̄wa tr̄o–g ppa ne voygë.

S136

stop écouter
Moketog ne suqe, moketog ne posën – r̄akvi ne tayö – ne voygë ppa sise moketog.

S137

stop écouter
Ow qutukn̄waëne, se ter̄ake oye wuyog ne suqe me nao.

S138

stop écouter
Tekn̄wa vitöy n̄wutuye që ve suqe. Tekn̄wa te Toge ve r̄ak ti. Pa Hiw, ne suqe yër̄e r̄ossë piti.

S139

stop écouter
Pup ekye nao, lasman. Pup ekye.

S140

stop écouterAF:
— È?! Ne yane?

S141

stop écouterMJT:
— Matiw Tëpnetur̄e. Nine pepavëin, ve suqe ti.