La vengeance de Kpwetlas


Lecture en continu :

Transcription par phrase


Traduction par phrase
fr
Transcription du texte complet


Traduction du texte complet
fr
Tog tog i van en na-lqōvēn vitwag kōyō ēntēn. Ēntēn e, ikē no-wok. No-wok en, na-han Qētlas.
Kōyō no-togtog n̄a Apnōlap. Na-he vōnō noyō Qan̄lap.
Kōyō mo-togtog nen, taem a / Qētlas e, kē nu-su. Kōyō mo-tog van, tō kē mō-bōw kē van, bōw i bōw i bōw i bōw en: Qētlas e, kē mi-lwo. Kē van hag, kē mō-lōmgep.
Vel-matap a kē so ni-suwsuw en, kē ni-vanvan yow me a so ni-suwsuw a yow me a lē-vēthiyle a Qan̄lap en.
A kē n-et hag qele kē: ige gey hay tō hag a– / a Port-Patteson en.
Ewa– kē ni-suwsuw bah e ni-m̄ōl kal. M̄ōl kal hay nen e kē ni-vēhge tita nono-n. “Tita! Wō ige tigtig vaga hag a Qan̄lap e, kēy akakteg?”
Ba tita nonon ni-vap van hiy kē so “Kēy geygey hay.”
“Wō ’kēy geygey hay’ a qele ave ōk?” – Wo “Ooh, kēy tigtig goy nō-mōmō a mi na-hay.”
“De?” – “Mmm!” – “Nok so van te muk hiy kēy!” – “Óòó, nēk tog vanvan!”
E– kēy tog van; tog van, tog i tog i tog e, qōn̄ vitwag e, kē ni-van yow ale e, so n-et hag qele kē a– ige gey hay si tō e, e kē ni-gityak lok hay.
“Tita!” – “Ōy!” – “Ige mal gey hay se! No ne-myōs so nok so van tiwag mi kēy. So et te muk.” Kē so “Óòó, nēk tog vanvan. Den nēk taple yap na-pgal me hiy dōyō.”
“Tateh!” – “Makōh. Nēk wo ne-myōs van e, talōw e tō nēk van.” – “Itōk.”
Tō kōyō mitiy, matyak hag le-mtap nen ewo tō– tita nonon e ni-lep van n-ih namun; ni-lep na-qtag namun van hiy kē.
“No mi-hig goy nēk, mi-hig goy nēk, Qētlas, so nēk tog vanvan tiwag mi ige / ige be-gey-hay en. Qiyig nōk e nēk van tiwag mi kēy ēgēn! Ba no ne-myōs so nok so vap van hiy nēk so: nēk wo ma-van hag hiy kēy en, nēk tog tigtig a– / a sili hay. Veg nō-mōmō a le-lo hay en, nagay; nō-mōmō a kē so ni-kal lō den na-hay en, nagandō ē-anen.”
“Oo, itōk, tita. Nok yon̄teg na-ln̄e.”
Kē hatig hag tō ni-lep n-ih namun tiwag mi na-qtag e tō ni-van ēgēn.
Van i van i van va– van, van van, kēy so gey-hay, so et hay qele kē a kē ni-hēw tēqēl yow me. Ma-van yow, van i van i va– van, van van yow me hiy kēy e tō wa: kēy ni-tig dēln̄et na-hay en, ba kē tig tō namun n̄a / a yow. Kē yeh den na-hay.
Ba woqse m̄alm̄al tiwag mi ige lōmlōmgep taq tō hay lē-vēthiyle en. Mahē a kēy gey-hay me, van van van van van i van en, van hay me, kēy tig hiy hōw en, nō-mōmō e kēy kay van, wo “Ooy! Nō-mōmō ma-m̄adeg, yoy!”
Kēy tig van, tig tig tig a nō-mōmō a– “Ekeh! Mey nōk ma-kal lō!” – a kē e ni-kal lō nen e, Qētlas en ni-ukēg e, na-vah!
E– na-lqōvēn mey nōk ni-gityak goy van. Gityak goy van e, ni-lep / suwyeg van hiy Qētlas.
Mey nōk, ige m̄alm̄al taq tō hay en, na-mtay may lep kē.
E– kēy van, tigtig van i tigtig tig en, nō-mōmō mey nōk ni-van me a–– kēy kay higap nen e, kē a ni-van / kal lō den na-hay nen, van yow nen en aa, Qētlas a n-ukēg / ni-kay e: na-mat.
Ewa, na-lqōvēn mey nōk ni-van wa ni-lep yak nō-mōmō e, ni-lep van hiy kē.
Kē ma-kay qele nen, ma-van i van van van van en, na-tbay namun me-hyo a me-hyo.
Vētmahē kēy me-whēy na-hay nen e tō– na-m̄alm̄al / ige m̄alm̄al e van yow me, hē nōk ni-vap van hiy kē wo “Lep me, nok tēy na-tbay na-mu en!” Vitwag wo “Óòó, ino! Lep me, nok tēy na-tbay na-mu en!” Kēy vēy-valeh veg kē ēgēn! (Kēy vēy-valeh veg Qētlas en.)
Bas tō a ige su-lōmlōmgep tig tō e, kēy mal boel ēgēn. “Mey kē en, kē no-wok, ba ige m̄alm̄al yowyow van hiy kē ba-hap? Gēn kay kē?” Kēy wo “Okey!”
Vētmahē kēy a mo-boel a van yow me hiy kē nen e kē a mi-gityak nen e, ma-van n̄a– yow le-vet vitwag yow qele gēn.
Kē a mi-tig yow hōw nen ewo tō– Ige wow so kay kē nen e a kēy van yow me, kē ma-kay kēy, ma-kay i kay i kay i kay i kay en, kay mat qēt.
Kay mat qēt kēy nen, vitwag ni-vap van hiy / kē so ni-kay mat se kē, kē so “Ooow! Nēk ukēg no! Ino, vitwag woy gōh kē a nok ēh en! Ba nok van, ba nok van vasem kemem.” – “Okey, van!”
Tō n-et nen ni-m̄ōl; m̄alm̄al e wo “Nok tēy na-tbay na-mu ba dō m̄ōl n̄a l-ēm̄ nōnōm!” – “Oo, itōk.”
Tēy na-tbay namun en, tō kōyō van i van van van va– van, van van me yow lē-vēthiyle tō atat kal hay me: tita nonon hag tō yow / tō a meteēm̄ nonoy, so ni-et yow qele kē a– kōyō van hay me wa– Qētlas, tiwag mi na-lqōvēn.
Kōyō van me wa tig hiy sey hōw: tita nonon ni-vap van hiy Qētlas wo “Nēk ma-yap me na-pgal hiy dōyō ēgēn! Nok vap van hiy nēk so nēk tog vanvan tiwag mi ige be-gey-hay en! Nēk me-lep me na-lqōvēn en, talōw e ate a kēy yow dēn̄ dōyō me! Ba itōk. Nēk wo na-maymay, nēk ma-kay kēy; sowo tateh, kēy ma-kay nēk.”
Tō– talōw / a kēy mitiy, matyak hag le-mtap nen, tita nonon ni-lep van hiy kē na-qtag; lep van hiy kē n-ih namun en, vap van hiy kē so “Talōw a le-mtap en, nēk matyak togotgo, van n̄a– a le-vet a– yow gēn. Nēk tog tigtig me aslil so nēk so kay kēy lok yow, den na-mte ne-het: na-lo so ni-hey qal na-mte e tō nēk t-eksas vēste kēy. Ba nēk tig yow e, nēk et kēlē lok n̄a hay aslil. Tō na-lo ni-hey me lē-kle qele nōk en, ni-hey qal kēy e tō nēk eksas.” – “Oo, itōk.”
Kē a matyak hag le-mtap nen e – Mmm! Gityak, gityak van i van i van en, van van yow nen ewa ni-tig hiy hōw: et-minis te ige van me.
Kēy van me, van van van; van me: “E! wō nēk tig tō nōk?!” – “Ooh!” – “Kem kay mat nēk ē-agōh!”
Kē ni-kay, kay kay kay kay kay kay kay kay, kay tege qēt ige nen. Bahne-gi kē so ni-kay kē, kē so “Óòó, nēk tog kaykay mat no! Nok van tō vasem kemem ēgēn.” – “Okey, van!”
Kē m-ak qele anen. Kē ma-kay mat qēt a / a Port-Patteson, kē ma-kay mat qēt a / Laln̄etak, kē ma-kay mat qēt ige Mērēlaen... Kē ma-kay mat qēt ige Qesō, tō van i van i van en, van dēn̄ a tekel Vōnōlap, a Apnōlap del nen e, kē ma-kay mat qēt kēy.
Mahē kē ni-vēykal hay me e, tita nonon ni-vap van hiy kē – An̄qōn̄ kēy haghag, kēy gengen bah nen, tita nonon ni-vap van hiy kē so “Nēk wo ma-kaykay, nēk ta-kay vēh ige to-M̄ot, ige tege / ba nēk etgoy: nēk tog kaykay ige to-M̄otlap. Ige to-M̄otlap so mō-hō me be-tvetveg qet en, nēk hole galsi van hiy kēy.” – Wo “Oo, itōk, tita, itōk!”
Kēy tog van i tog i tog i tog e– et-misin te: ige to-M̄otlap, ne-gengen nagay ma-bah.
Kēy togtog a– la-halgoy a Lēhtog. Kēy tog van i tog i tog e: ne-qet nagay ma-bah, ne-gengen nagay ma-bah: na-tvusm̄el tē-Lēhtog so “N-et vōyō ni-van n̄a a– Apnōlap; ba ni-tvetveg gangēn qet!” – “Oo, ba ige ta-van talōw!”
Kē so “Sagti, Sagm̄ōl. Kōmyō van. Kōmyō van tevetveg gangēn qet.”
Kōyō / Kēy mitimtiy, matyak hag le-mtap nen tō– Sagti kōyō Sagm̄ōl e yap hiy ni-siok nen tō van yow tō kēy tipteg veteg kōyō yow tō– kōyō van ēgēn.
Kōyō hō i hō i hō i hō i hō hō– hō, hō hō van me nen wa– Iwok kōyō tita nonon e tigtig tō n̄a alge.
Kōyō tig tō alge e, et yow a ni-siok e ni-van me. “Ōō! Ni-siok gēn!” (Kēy ōl hiy) “Ni-siok van me ave?” – “Oo, kē ma-van me n̄a– M̄otlap.” – “Oo, itōk.”
Qētlas e ni-van yow me tō ni-tig hiy van a – lē-vēthiyle e tō– et qele kē a– vēyvēykal hay me nen e tō–
“Tsēh! Qele ave, yohē?” – “Óòó, kemem togtog n̄a a la-halgoy n̄a Lēhtog, ba – ne-gengen naganmem ma-bah, ba kamyō van me so tevetveg qet.” – “Itōk! Amyō van me. Ba mahē mal qōn̄: van hay kē gēn mitiy qōtō; talōw e kōmyō m̄ōl.” – “Itōk.”
Kēytēl van hay nen: kukuk bah le-myēpyep nen – “Kēh! Sorry, yohē! Ēntēl hag tō nōk, ēntēl wan bah!” – “Itōk!”
Kēytēl van yow le-gmel nonon Qētlas e, hag hiy hōw, tō galeg na-ga nen – Ba kē n-etet van a / a Sagti kōyō Sagm̄ōl en. Kōyō su wowow en ba m̄alm̄al nonon nen a ni-vanvan tēy me ni-vinlah ga, ni-van tēy me na-hap qele nōk e, ba kē ni-etet van e, so kōyō so su wēmwēmlag hiy kē e tō –
Kē mō-mōk van a– la-hat nonon en: “Ooh! Yoge vōyō nōk, vitwag, no mas kay mat kē. Den kōyō / kōyō hole iseg na-lqōvēn mino.”
Tō– kēy wanwan bah nen, mitiy. Matyak hag le-mtap nen e tō– lep bah ne-qet nen, hol ho– hol yow lē-vēthiyle nen, lep vetveteg hōw; hēn̄ēn ni-siok nen mi ne-qet, van van van van, bah...
“Sōwlē, atmōyō yem!”
Sagm̄ōl ni-hag a yow lo-forēt ōk; Sagti ni-hag atgiy.
Tō kē ni-lep ni-siok so ni-tēngeg lō kōyō yow en, ni-hole van hiy kōyō “Kēs! Ne-mgaysēn, yohē! Kōmyō kē mal van tō me anoy. Ba tō, kōmyō van me anoy, ēntēl me-mtiy, tō matyak hag a le-mtap kē, tō kōmyō so m̄ōl ē-agōh; ba– nok et-ēglal qete na-ha-mōyō, no ne-myōs so ēglal na-ha-mōyō.”
Sagm̄ōl e ni-vap van hiy Qētlas: “Ino, na-hek Sagm̄ōl; mey nōk, na-han Sagti.”
“Oo, itōk.” Tō a, ni-tēm lō yow ni-siok nen ewo tō– vēykal hay me lē-vēthiyle etō ni-lep yak n-ih namun ēgēn.
“Nēk nōk, nēk Sagti: Sagti e, nēk hag qōtō!” tō ni-kay mat kē; “Inēk nōk, nēk Sagm̄ōl e, nēk m̄ōl tēy kē.”
Tō ni-kay mat ēplōn nen, Sagti, wa Sagm̄ōl ni-hō m̄ōl.
E– kōyō hō i hō– hō / kē ni-hō i hō yow me e: tita nonon ni-van hay vēhge “M-akteg, ay? Kōyō mal m̄ōl?” – “Ooh! Vitwag mal m̄ōl. Ba vitwag, no ma-kay mat kē.”
Tita nonon wo “Aaa! Nēk m-ak hethet dōyō ēgēn! No ma-vap tō van hiy nēk am̄ag so: nēk wo ma-kaykay, nēk etgoy, nēk tog kaykay no-M̄otlap. Bah ēgēn, ba nēk mat ēgēn!”
Amtan wo “Oow! Kohyok! Kēy wo na-tm̄an, kēy van me ma-kay mat no me agōh!”
Tita nonon vap tō van hiy kē “Tateh! Kēy ta-kay mat nēk a talōw.” – “Tateh!”
Tō kēy hō / Tō kōyō / kē ni-hō, tō ni-hō i hō i hō–, hō hō kal me Lēhtog – “Ēt! N-et a van tō yow en, kē na-hag salakyō e, ba na-hag-salak-tiwag vatag me anen!”
Hōhō kal hay me, kēy tan̄ goy na-ngo ok: “Ave iplu?” – “Ipluk e, ma-kay mat kē, en tō gēn.”
“Hē / Hē ma-kay mat kē?” – “E– Qētlas.” – “Kē ni-en qōtō anen!”
Kēy hatig hag tō, van hay tō, vasem van hiy na-tvusm̄el nen e, na-tvusm̄el nen wo “N-et vētēl ni-van! Wa n-et vitwag, kē bē-sēsēil; n-et vitwag, kē ni-bal na-tmalte; ba n-et vitwag, kē ni-/ ni-hō tēy kōyō.”
Bah gēn. N-et nen en laptō le-lo siok nen; kēytēl hatig hag tō, yem hag li-siok nen tō– An̄qōn̄ anen! Tō kēy hō ēgēn.
Kēy hō, mō-hō i hō hō hō hō–, hō hō nognog hay a Ayven̄ en. Hal hotog hōw nen e tō n-et bē-sēsēil e kē ni-sēil ēgēn, et tog so kē ave?
Mahē kē a mē-sēil nen e kē so “Oo, kē hag tō n̄a le-gmel nono-n.” – “Sōwlē, vēykal hay!”
Kēy mō-hō, hō yow me, et-ol kal te aslil. Kēy van me a qele so lē-vēthiyle qele– hag l-ēm̄ non Womayok nōk: kēy mō-hō lat agōh.
Kē ni-lep nē-qēt-al. Kē ni-lep nē-qēt-al, tō kē ni-bal na-tmalte. Tō ni-suw tēy ēgēn. (Veg na-tmalte, kē et-qalqal te na-naw). Tō kē ni-suw tēy ēgēn.
Suw su– suw, suw tēy hay nen e tō van me. Kōyō n-et mey a kē ni-sēsēil en.
N-et sēsēil; n-et vēgēpgēl; ba n-et mey a kē ni-bal na-tmalte.
Kēytēl van van i va– van, van van hay nen e tō– n-et bē-sēil e mē-sēil bah, so ikē ave?
Kē mē-sēil hōw nen en, so “Oo, kē n̄a le-gmel nono-n.” – “Itōk.”
Tō kōyō mey a– kē ni-manmanheg en. Kōyō van van i van en, van hay nen e tō kē ni-lep na-tmalte tō– ni-mōk veteg hōw a meteēm̄. (Meteēm̄, qele gēn.)
Meteēm̄ nen ewo tō– kōyō hag bat van qele nōk ewo tō– N-et mey a kē ni-manmanheg en aa, kē ni-pgēl tō so / ikē so ni-yon̄teg so kē so ni-memem e kē ni-kal lō.
Tō a kē me-pgēl kē van, me-pgēl i vēgēl i vēgēl i vēgēl i vēgēl nen e, tō et yow qele kē a: kē ni-kal lō me.
Kē kal lō me a kē a ma-hag / kē a ma-hal lege na-tmalte gōh kē en, bah ēgēn.
Kal lō bah nen, tatag van na-myōs nonon en, tō ni-van me tō ni-kal bat lok wa– //
Bastō a kē van me ma-hal lege bah na-tmalte nen e, tō yoge / n-et be-tmalte en ni-van tō– ni-bal yak na-tmalte ēgēn.
A ma-bal yak nen ewo tō– kōyō van lok se me yow lē-vēthiyle tō– gey hiy tō van li-siok ēgēn.
Kōyō me-gey i gey i ge– gey e, gey yow dēn̄ ni-siok nen e m-/ leveteg kal hag na-tmalte e, tō kōyō yow ketket hag aē tō– hō hiy, wa – vitwag ni-hēgeg n-eh.
Vitwag a mē-hēgeg n-eh hag nen e wo tō– Qētlas en ni-kal lō me en, ni-vap van hiy tita nonon: “Ey! Ihē gēn? Ni-siok yow kē?”
Tita nonon wo “Mal bah! Kēy mal van me tō mal m̄ōl lok!” – “Tateh qete, kēy et-dēn̄ qete me! Kēy et-dēn̄ qete me!” Kē so “Mal bah! Kēy mal kay bah nēk!”
Tō a kēytēl hōhō yow; mahē ni-mtap yow nen le-mtap nen e– Na-lo ni-sege kal kē – tiwag mi Qētlas e no-momyiy ni-wseg kē.
Tita nonon ni-van me e, ni-tigtig, ni-hole van hiy kē so “No mal vap vatag van hiy nēk en: so nēk wo mu-wuwuh, nēk etgoy ige to-M̄otlap! Ba nēk mu-wuh wuh wuh Apnōlap mē-qēt, tō nok vap van hiy nēk so ’Ige to-M̄otlap wo ma-van me, nēk hole galsi van hiy kēy.’ Tō nēk m-ak higap ēgēn!”
Mey nōk e, kē ni-hohole van hiy Qētlas a le-mtap.
Na-lo ni-vēykal hag, no-momyiy ni-wsewseg kē. No-momyiy ni-wsewseg kē, ma-van van van van i van en, wa na-lo ni-van hōw tō so ni-yoy – wa tō– nō-mōkhan ni-bah.
Tō kēy yon̄teg hay qele kē, so “Oho, Qētlas mal mat!”
Tō– ak tō ige sil / ige to-M̄otlap van lok se hay Apnōlap tō– galeg tō– ni-sil ni-/ ni-mtow lok se Apnōlap.
Na-vap t-am̄ag nan bah hōw gēn.
Il était une fois une femme et son enfant. Cet enfant était un albinos, et s'appelait Kpwétlas.
Ils habitaient dans l'île de Vanua Lava, dans un village nommé Kpwanglap.
Depuis sa naissance, le petit Kpwétlas était élevé par sa mère, nourri tant et si bien qu'il finit par devenir un grand garçon. Quelques années plus tard, il était même devenu un véritable jeune homme.
Chaque matin, lorsqu'il voulait se baigner en mer, il sortait de chez lui et descendait jusqu'à la plage, en face de Kpwanglap.
C'est ainsi qu'un jour il aperçut un groupe qui **s'adonnait à la pêche collective**, au large de Port Patteson.
À la fin de sa baignade, il remonta à la maison, et alla voir sa mère. “Maman, demanda-t-il, tous ces gens qui sont debout pendant des heures au large de Port-Patteson, qu'est-ce qu'ils font?”


Kpwétlas


















































































S1 stop écouter
Tog tog i van en na-lqōvēn vitwag kōyō ēntēn. Ēntēn e, ikē no-wok. No-wok en, na-han Qētlas.

Il était une fois une femme et son enfant. Cet enfant était un albinos, et s'appelait Kpwétlas.

S2 stop écouter
Kōyō no-togtog n̄a Apnōlap. Na-he vōnō noyō Qan̄lap.

Ils habitaient dans l'île de Vanua Lava, dans un village nommé Kpwanglap.

S3 stop écouter
Kōyō mo-togtog nen, taem a / Qētlas e, kē nu-su. Kōyō mo-tog van, tō kē mō-bōw kē van, bōw i bōw i bōw i bōw en: Qētlas e, kē mi-lwo. Kē van hag, kē mō-lōmgep.

Depuis sa naissance, le petit Kpwétlas était élevé par sa mère, nourri tant et si bien qu'il finit par devenir un grand garçon. Quelques années plus tard, il était même devenu un véritable jeune homme.

S4 stop écouter
Vel-matap a kē so ni-suwsuw en, kē ni-vanvan yow me a so ni-suwsuw a yow me a lē-vēthiyle a Qan̄lap en.

Chaque matin, lorsqu'il voulait se baigner en mer, il sortait de chez lui et descendait jusqu'à la plage, en face de Kpwanglap.

S5 stop écouter
A kē n-et hag qele kē: ige gey hay tō hag a– / a Port-Patteson en.

C'est ainsi qu'un jour il aperçut un groupe qui **s'adonnait à la pêche collective**, au large de Port Patteson.

S6 stop écouter
Ewa– kē ni-suwsuw bah e ni-m̄ōl kal. M̄ōl kal hay nen e kē ni-vēhge tita nono-n. “Tita! Wō ige tigtig vaga hag a Qan̄lap e, kēy akakteg?”

À la fin de sa baignade, il remonta à la maison, et alla voir sa mère. “Maman, demanda-t-il, tous ces gens qui sont debout pendant des heures au large de Port-Patteson, qu'est-ce qu'ils font?”

S7 stop écouter
Ba tita nonon ni-vap van hiy kē so “Kēy geygey hay.”

S8 stop écouter
“Wō ’kēy geygey hay’ a qele ave ōk?” – Wo “Ooh, kēy tigtig goy nō-mōmō a mi na-hay.”

S9 stop écouter
“De?” – “Mmm!” – “Nok so van te muk hiy kēy!” – “Óòó, nēk tog vanvan!”

Kpwétlas

S10 stop écouter
E– kēy tog van; tog van, tog i tog i tog e, qōn̄ vitwag e, kē ni-van yow ale e, so n-et hag qele kē a– ige gey hay si tō e, e kē ni-gityak lok hay.

S11 stop écouter
“Tita!” – “Ōy!” – “Ige mal gey hay se! No ne-myōs so nok so van tiwag mi kēy. So et te muk.” Kē so “Óòó, nēk tog vanvan. Den nēk taple yap na-pgal me hiy dōyō.”

S12 stop écouter
“Tateh!” – “Makōh. Nēk wo ne-myōs van e, talōw e tō nēk van.” – “Itōk.”

S13 stop écouter
Tō kōyō mitiy, matyak hag le-mtap nen ewo tō– tita nonon e ni-lep van n-ih namun; ni-lep na-qtag namun van hiy kē.

S14 stop écouter
“No mi-hig goy nēk, mi-hig goy nēk, Qētlas, so nēk tog vanvan tiwag mi ige / ige be-gey-hay en. Qiyig nōk e nēk van tiwag mi kēy ēgēn! Ba no ne-myōs so nok so vap van hiy nēk so: nēk wo ma-van hag hiy kēy en, nēk tog tigtig a– / a sili hay. Veg nō-mōmō a le-lo hay en, nagay; nō-mōmō a kē so ni-kal lō den na-hay en, nagandō ē-anen.”

S15 stop écouter
“Oo, itōk, tita. Nok yon̄teg na-ln̄e.”

S16 stop écouter
Kē hatig hag tō ni-lep n-ih namun tiwag mi na-qtag e tō ni-van ēgēn.

S17 stop écouter
Van i van i van va– van, van van, kēy so gey-hay, so et hay qele kē a kē ni-hēw tēqēl yow me. Ma-van yow, van i van i va– van, van van yow me hiy kēy e tō wa: kēy ni-tig dēln̄et na-hay en, ba kē tig tō namun n̄a / a yow. Kē yeh den na-hay.

S18 stop écouter
Ba woqse m̄alm̄al tiwag mi ige lōmlōmgep taq tō hay lē-vēthiyle en. Mahē a kēy gey-hay me, van van van van van i van en, van hay me, kēy tig hiy hōw en, nō-mōmō e kēy kay van, wo “Ooy! Nō-mōmō ma-m̄adeg, yoy!”

S19 stop écouter
Kēy tig van, tig tig tig a nō-mōmō a– “Ekeh! Mey nōk ma-kal lō!” – a kē e ni-kal lō nen e, Qētlas en ni-ukēg e, na-vah!

S20 stop écouter
E– na-lqōvēn mey nōk ni-gityak goy van. Gityak goy van e, ni-lep / suwyeg van hiy Qētlas.

S21 stop écouter
Mey nōk, ige m̄alm̄al taq tō hay en, na-mtay may lep kē.

S22 stop écouter
E– kēy van, tigtig van i tigtig tig en, nō-mōmō mey nōk ni-van me a–– kēy kay higap nen e, kē a ni-van / kal lō den na-hay nen, van yow nen en aa, Qētlas a n-ukēg / ni-kay e: na-mat.

S23 stop écouter
Ewa, na-lqōvēn mey nōk ni-van wa ni-lep yak nō-mōmō e, ni-lep van hiy kē.

S24 stop écouter
Kē ma-kay qele nen, ma-van i van van van van en, na-tbay namun me-hyo a me-hyo.

S25 stop écouter
Vētmahē kēy me-whēy na-hay nen e tō– na-m̄alm̄al / ige m̄alm̄al e van yow me, hē nōk ni-vap van hiy kē wo “Lep me, nok tēy na-tbay na-mu en!” Vitwag wo “Óòó, ino! Lep me, nok tēy na-tbay na-mu en!” Kēy vēy-valeh veg kē ēgēn! (Kēy vēy-valeh veg Qētlas en.)

S26 stop écouter
Bas tō a ige su-lōmlōmgep tig tō e, kēy mal boel ēgēn. “Mey kē en, kē no-wok, ba ige m̄alm̄al yowyow van hiy kē ba-hap? Gēn kay kē?” Kēy wo “Okey!”

S27 stop écouter
Vētmahē kēy a mo-boel a van yow me hiy kē nen e kē a mi-gityak nen e, ma-van n̄a– yow le-vet vitwag yow qele gēn.

S28 stop écouter
Kē a mi-tig yow hōw nen ewo tō– Ige wow so kay kē nen e a kēy van yow me, kē ma-kay kēy, ma-kay i kay i kay i kay i kay en, kay mat qēt.

S29 stop écouter
Kay mat qēt kēy nen, vitwag ni-vap van hiy / kē so ni-kay mat se kē, kē so “Ooow! Nēk ukēg no! Ino, vitwag woy gōh kē a nok ēh en! Ba nok van, ba nok van vasem kemem.” – “Okey, van!”

S30 stop écouter
Tō n-et nen ni-m̄ōl; m̄alm̄al e wo “Nok tēy na-tbay na-mu ba dō m̄ōl n̄a l-ēm̄ nōnōm!” – “Oo, itōk.”

S31 stop écouter
Tēy na-tbay namun en, tō kōyō van i van van van va– van, van van me yow lē-vēthiyle tō atat kal hay me: tita nonon hag tō yow / tō a meteēm̄ nonoy, so ni-et yow qele kē a– kōyō van hay me wa– Qētlas, tiwag mi na-lqōvēn.

S32 stop écouter
Kōyō van me wa tig hiy sey hōw: tita nonon ni-vap van hiy Qētlas wo “Nēk ma-yap me na-pgal hiy dōyō ēgēn! Nok vap van hiy nēk so nēk tog vanvan tiwag mi ige be-gey-hay en! Nēk me-lep me na-lqōvēn en, talōw e ate a kēy yow dēn̄ dōyō me! Ba itōk. Nēk wo na-maymay, nēk ma-kay kēy; sowo tateh, kēy ma-kay nēk.”

S33 stop écouter
Tō– talōw / a kēy mitiy, matyak hag le-mtap nen, tita nonon ni-lep van hiy kē na-qtag; lep van hiy kē n-ih namun en, vap van hiy kē so “Talōw a le-mtap en, nēk matyak togotgo, van n̄a– a le-vet a– yow gēn. Nēk tog tigtig me aslil so nēk so kay kēy lok yow, den na-mte ne-het: na-lo so ni-hey qal na-mte e tō nēk t-eksas vēste kēy. Ba nēk tig yow e, nēk et kēlē lok n̄a hay aslil. Tō na-lo ni-hey me lē-kle qele nōk en, ni-hey qal kēy e tō nēk eksas.” – “Oo, itōk.”

S34 stop écouter
Kē a matyak hag le-mtap nen e – Mmm! Gityak, gityak van i van i van en, van van yow nen ewa ni-tig hiy hōw: et-minis te ige van me.

S35 stop écouter
Kēy van me, van van van; van me: “E! wō nēk tig tō nōk?!” – “Ooh!” – “Kem kay mat nēk ē-agōh!”

S36 stop écouter
Kē ni-kay, kay kay kay kay kay kay kay kay, kay tege qēt ige nen. Bahne-gi kē so ni-kay kē, kē so “Óòó, nēk tog kaykay mat no! Nok van tō vasem kemem ēgēn.” – “Okey, van!”

S37 stop écouter
Kē m-ak qele anen. Kē ma-kay mat qēt a / a Port-Patteson, kē ma-kay mat qēt a / Laln̄etak, kē ma-kay mat qēt ige Mērēlaen... Kē ma-kay mat qēt ige Qesō, tō van i van i van en, van dēn̄ a tekel Vōnōlap, a Apnōlap del nen e, kē ma-kay mat qēt kēy.

S38 stop écouter
Mahē kē ni-vēykal hay me e, tita nonon ni-vap van hiy kē – An̄qōn̄ kēy haghag, kēy gengen bah nen, tita nonon ni-vap van hiy kē so “Nēk wo ma-kaykay, nēk ta-kay vēh ige to-M̄ot, ige tege / ba nēk etgoy: nēk tog kaykay ige to-M̄otlap. Ige to-M̄otlap so mō-hō me be-tvetveg qet en, nēk hole galsi van hiy kēy.” – Wo “Oo, itōk, tita, itōk!”

S39 stop écouter
Kēy tog van i tog i tog i tog e– et-misin te: ige to-M̄otlap, ne-gengen nagay ma-bah.

S40 stop écouter
Kēy togtog a– la-halgoy a Lēhtog. Kēy tog van i tog i tog e: ne-qet nagay ma-bah, ne-gengen nagay ma-bah: na-tvusm̄el tē-Lēhtog so “N-et vōyō ni-van n̄a a– Apnōlap; ba ni-tvetveg gangēn qet!” – “Oo, ba ige ta-van talōw!”

S41 stop écouter
Kē so “Sagti, Sagm̄ōl. Kōmyō van. Kōmyō van tevetveg gangēn qet.”

S42 stop écouter
Kōyō / Kēy mitimtiy, matyak hag le-mtap nen tō– Sagti kōyō Sagm̄ōl e yap hiy ni-siok nen tō van yow tō kēy tipteg veteg kōyō yow tō– kōyō van ēgēn.

S43 stop écouter
Kōyō hō i hō i hō i hō i hō hō– hō, hō hō van me nen wa– Iwok kōyō tita nonon e tigtig tō n̄a alge.

S44 stop écouter
Kōyō tig tō alge e, et yow a ni-siok e ni-van me. “Ōō! Ni-siok gēn!” (Kēy ōl hiy) “Ni-siok van me ave?” – “Oo, kē ma-van me n̄a– M̄otlap.” – “Oo, itōk.”

S45 stop écouter
Qētlas e ni-van yow me tō ni-tig hiy van a – lē-vēthiyle e tō– et qele kē a– vēyvēykal hay me nen e tō–

S46 stop écouter
“Tsēh! Qele ave, yohē?” – “Óòó, kemem togtog n̄a a la-halgoy n̄a Lēhtog, ba – ne-gengen naganmem ma-bah, ba kamyō van me so tevetveg qet.” – “Itōk! Amyō van me. Ba mahē mal qōn̄: van hay kē gēn mitiy qōtō; talōw e kōmyō m̄ōl.” – “Itōk.”

S47 stop écouter
Kēytēl van hay nen: kukuk bah le-myēpyep nen – “Kēh! Sorry, yohē! Ēntēl hag tō nōk, ēntēl wan bah!” – “Itōk!”

S48 stop écouter
Kēytēl van yow le-gmel nonon Qētlas e, hag hiy hōw, tō galeg na-ga nen – Ba kē n-etet van a / a Sagti kōyō Sagm̄ōl en. Kōyō su wowow en ba m̄alm̄al nonon nen a ni-vanvan tēy me ni-vinlah ga, ni-van tēy me na-hap qele nōk e, ba kē ni-etet van e, so kōyō so su wēmwēmlag hiy kē e tō –

S49 stop écouter
Kē mō-mōk van a– la-hat nonon en: “Ooh! Yoge vōyō nōk, vitwag, no mas kay mat kē. Den kōyō / kōyō hole iseg na-lqōvēn mino.”

S50 stop écouter
Tō– kēy wanwan bah nen, mitiy. Matyak hag le-mtap nen e tō– lep bah ne-qet nen, hol ho– hol yow lē-vēthiyle nen, lep vetveteg hōw; hēn̄ēn ni-siok nen mi ne-qet, van van van van, bah...

S51 stop écouter
“Sōwlē, atmōyō yem!”

S52 stop écouter
Sagm̄ōl ni-hag a yow lo-forēt ōk; Sagti ni-hag atgiy.

S53 stop écouter
Tō kē ni-lep ni-siok so ni-tēngeg lō kōyō yow en, ni-hole van hiy kōyō “Kēs! Ne-mgaysēn, yohē! Kōmyō kē mal van tō me anoy. Ba tō, kōmyō van me anoy, ēntēl me-mtiy, tō matyak hag a le-mtap kē, tō kōmyō so m̄ōl ē-agōh; ba– nok et-ēglal qete na-ha-mōyō, no ne-myōs so ēglal na-ha-mōyō.”

S54 stop écouter
Sagm̄ōl e ni-vap van hiy Qētlas: “Ino, na-hek Sagm̄ōl; mey nōk, na-han Sagti.”

S55 stop écouter
“Oo, itōk.” Tō a, ni-tēm lō yow ni-siok nen ewo tō– vēykal hay me lē-vēthiyle etō ni-lep yak n-ih namun ēgēn.

S56 stop écouter
“Nēk nōk, nēk Sagti: Sagti e, nēk hag qōtō!” tō ni-kay mat kē; “Inēk nōk, nēk Sagm̄ōl e, nēk m̄ōl tēy kē.”

S57 stop écouter
Tō ni-kay mat ēplōn nen, Sagti, wa Sagm̄ōl ni-hō m̄ōl.

S58 stop écouter
E– kōyō hō i hō– hō / kē ni-hō i hō yow me e: tita nonon ni-van hay vēhge “M-akteg, ay? Kōyō mal m̄ōl?” – “Ooh! Vitwag mal m̄ōl. Ba vitwag, no ma-kay mat kē.”

S59 stop écouter
Tita nonon wo “Aaa! Nēk m-ak hethet dōyō ēgēn! No ma-vap tō van hiy nēk am̄ag so: nēk wo ma-kaykay, nēk etgoy, nēk tog kaykay no-M̄otlap. Bah ēgēn, ba nēk mat ēgēn!”

S60 stop écouter
Amtan wo “Oow! Kohyok! Kēy wo na-tm̄an, kēy van me ma-kay mat no me agōh!”

S61 stop écouter
Tita nonon vap tō van hiy kē “Tateh! Kēy ta-kay mat nēk a talōw.” – “Tateh!”

S62 stop écouter
Tō kēy hō / Tō kōyō / kē ni-hō, tō ni-hō i hō i hō–, hō hō kal me Lēhtog – “Ēt! N-et a van tō yow en, kē na-hag salakyō e, ba na-hag-salak-tiwag vatag me anen!”

S63 stop écouter
Hōhō kal hay me, kēy tan̄ goy na-ngo ok: “Ave iplu?” – “Ipluk e, ma-kay mat kē, en tō gēn.”

S64 stop écouter
“Hē / Hē ma-kay mat kē?” – “E– Qētlas.” – “Kē ni-en qōtō anen!”

S65 stop écouter
Kēy hatig hag tō, van hay tō, vasem van hiy na-tvusm̄el nen e, na-tvusm̄el nen wo “N-et vētēl ni-van! Wa n-et vitwag, kē bē-sēsēil; n-et vitwag, kē ni-bal na-tmalte; ba n-et vitwag, kē ni-/ ni-hō tēy kōyō.”

S66 stop écouter
Bah gēn. N-et nen en laptō le-lo siok nen; kēytēl hatig hag tō, yem hag li-siok nen tō– An̄qōn̄ anen! Tō kēy hō ēgēn.

S67 stop écouter
Kēy hō, mō-hō i hō hō hō hō–, hō hō nognog hay a Ayven̄ en. Hal hotog hōw nen e tō n-et bē-sēsēil e kē ni-sēil ēgēn, et tog so kē ave?

S68 stop écouter
Mahē kē a mē-sēil nen e kē so “Oo, kē hag tō n̄a le-gmel nono-n.” – “Sōwlē, vēykal hay!”

S69 stop écouter
Kēy mō-hō, hō yow me, et-ol kal te aslil. Kēy van me a qele so lē-vēthiyle qele– hag l-ēm̄ non Womayok nōk: kēy mō-hō lat agōh.

S70 stop écouter
Kē ni-lep nē-qēt-al. Kē ni-lep nē-qēt-al, tō kē ni-bal na-tmalte. Tō ni-suw tēy ēgēn. (Veg na-tmalte, kē et-qalqal te na-naw). Tō kē ni-suw tēy ēgēn.

S71 stop écouter
Suw su– suw, suw tēy hay nen e tō van me. Kōyō n-et mey a kē ni-sēsēil en.

S72 stop écouter
N-et sēsēil; n-et vēgēpgēl; ba n-et mey a kē ni-bal na-tmalte.

S73 stop écouter
Kēytēl van van i va– van, van van hay nen e tō– n-et bē-sēil e mē-sēil bah, so ikē ave?

S74 stop écouter
Kē mē-sēil hōw nen en, so “Oo, kē n̄a le-gmel nono-n.” – “Itōk.”

S75 stop écouter
Tō kōyō mey a– kē ni-manmanheg en. Kōyō van van i van en, van hay nen e tō kē ni-lep na-tmalte tō– ni-mōk veteg hōw a meteēm̄. (Meteēm̄, qele gēn.)

S76 stop écouter
Meteēm̄ nen ewo tō– kōyō hag bat van qele nōk ewo tō– N-et mey a kē ni-manmanheg en aa, kē ni-pgēl tō so / ikē so ni-yon̄teg so kē so ni-memem e kē ni-kal lō.

S77 stop écouter
Tō a kē me-pgēl kē van, me-pgēl i vēgēl i vēgēl i vēgēl i vēgēl nen e, tō et yow qele kē a: kē ni-kal lō me.

S78 stop écouter
Kē kal lō me a kē a ma-hag / kē a ma-hal lege na-tmalte gōh kē en, bah ēgēn.

S79 stop écouter
Kal lō bah nen, tatag van na-myōs nonon en, tō ni-van me tō ni-kal bat lok wa– //

S80 stop écouter
Bastō a kē van me ma-hal lege bah na-tmalte nen e, tō yoge / n-et be-tmalte en ni-van tō– ni-bal yak na-tmalte ēgēn.

S81 stop écouter
A ma-bal yak nen ewo tō– kōyō van lok se me yow lē-vēthiyle tō– gey hiy tō van li-siok ēgēn.

S82 stop écouter
Kōyō me-gey i gey i ge– gey e, gey yow dēn̄ ni-siok nen e m-/ leveteg kal hag na-tmalte e, tō kōyō yow ketket hag aē tō– hō hiy, wa – vitwag ni-hēgeg n-eh.

S83 stop écouter
Vitwag a mē-hēgeg n-eh hag nen e wo tō– Qētlas en ni-kal lō me en, ni-vap van hiy tita nonon: “Ey! Ihē gēn? Ni-siok yow kē?”

S84 stop écouter
Tita nonon wo “Mal bah! Kēy mal van me tō mal m̄ōl lok!” – “Tateh qete, kēy et-dēn̄ qete me! Kēy et-dēn̄ qete me!” Kē so “Mal bah! Kēy mal kay bah nēk!”

S85 stop écouter
Tō a kēytēl hōhō yow; mahē ni-mtap yow nen le-mtap nen e– Na-lo ni-sege kal kē – tiwag mi Qētlas e no-momyiy ni-wseg kē.

S86 stop écouter
Tita nonon ni-van me e, ni-tigtig, ni-hole van hiy kē so “No mal vap vatag van hiy nēk en: so nēk wo mu-wuwuh, nēk etgoy ige to-M̄otlap! Ba nēk mu-wuh wuh wuh Apnōlap mē-qēt, tō nok vap van hiy nēk so ’Ige to-M̄otlap wo ma-van me, nēk hole galsi van hiy kēy.’ Tō nēk m-ak higap ēgēn!”

S87 stop écouter
Mey nōk e, kē ni-hohole van hiy Qētlas a le-mtap.

S88 stop écouter
Na-lo ni-vēykal hag, no-momyiy ni-wsewseg kē. No-momyiy ni-wsewseg kē, ma-van van van van i van en, wa na-lo ni-van hōw tō so ni-yoy – wa tō– nō-mōkhan ni-bah.

S89 stop écouter
Tō kēy yon̄teg hay qele kē, so “Oho, Qētlas mal mat!”

S90 stop écouter
Tō– ak tō ige sil / ige to-M̄otlap van lok se hay Apnōlap tō– galeg tō– ni-sil ni-/ ni-mtow lok se Apnōlap.

S91 stop écouter
Na-vap t-am̄ag nan bah hōw gēn.