Le petit Dimitro et les haricots


Lecture en continu :

Transcription par phrase


Traduction par phrase
fr en ELL
Transcription du texte complet


Traduction du texte complet
fr en FR
Mots

Gloses
fr en


Mots en italique = Mots des langues de contact
iˈno ˈvræme ˈtʃiniʃe ˈvəlna u ˈgrebentʃe (ʃuˈkaj mar ni ˈnosʲʃe una) ʃuˈkaj ˈnosʲʃe
ˈtʃiniʃe ˈvəlna u ˈgrebentʃe (u ˈgrebentʃ-te)
ˈʝimaʃe kaˈldeno faˈsuʎ da sa ˈvare pluˈvina uˈka faˈsuʎ
tajˈfa guˈʎama (guˈʎama)
i gu ˈveʎe na to dimiˈtro-to
dimiˈtro na ˈmajka ˈtərtʃe ˈfərle ˈɲakui ˈlajno u faˈsuʎ-at
uˈtʲide uˈno
daˈʃo ˈmajka ne ˈmoi da ˈstane ne ˈmoi da ˈstane ˈʝima ˈvəlna
a ˈʝimaʃe ˈgrebentʃe taˈka a ˈtʃinaxa ˈvəln-ta
ta ˈsetna a ˈklavaxa ˈdʲeva u paˈnerʝi-to ˈsetna a ˈzʲemaxa ( da a ˈpredaxa) da a ˈpredaxa
aˈla uˈno saˈxat ta a ˈtʃiniʃe ˈona a ˈtʃeʃʃe to ˈxtenize (to ˈxtenize to maˈli) na sas ˈδoso na kataˈlavete ˈtora to ˈxtenize to maˈli (ne kala)
ce to a ˈklavaʃe taˈka u (to aˈraδjaze stin aˈkri) ne
aˈfu a kaˈlde pak ˈʝimaʃe ˈvəlna ˈdʲeva
da ni ˈstane tsæ da ˈpoi u ˈmandʒa-ta (min pan i ˈtrixes mes sto faʝiˈto)
ne da poi u ˈmandʒa-ta i ˈveʎe aj dimiˈtro na ˈmajka
ʝid ˈfərle ˈoʃte iˈdno dvæ ˈlajna u faˈsuʎ-at
i pak uˈno uˈtʲide
ˈmali xa ut ˈtʃuma-ta da u ˈstane na ˈmoi ˈmajka da ˈstane aj aj ci ˈstane ˈmajka
bre dimiˈtro dur da ˈstane ˈmajka da sa rastiˈrese ˈvəlna-ta da sa rastiˈrese
ʝid ˈfərle ˈoʃte ˈɲakui ˈlajno (ˈɲakui ˈlajno)
aj maˈre ni ˈbere ˈvice tindʒiˈre-to
a ʃo be ˈmoi u tindʒiˈre-to
Autrefois, la laine était travaillée avec des peignes. - La cardeuse ne portait pas de foulard ? - Elle en portait un.
On cardait la laine avec des peignes.
Elle avait mis des haricots à cuire, une demi oka (=625 gr.) de haricots.
La famille était nombreuse.
Et la mère dit à ce Dimitro :
"Dimitro, va, mon fils, va jeter un peu de bouse aux haricots."
Et le fils y alla.
"Parce que moi, je ne peux pas me lever, je travaille la laine."
Il y avait des peignes, comme ça, pour carder la laine.
Après, on la mettait dans les paniers, on la prenait pour la filer.
Mais à ce moment-là, elle cardait la laine – elle cardait la laine, pour que vous compreniez bien.
Elle la mettait comme ça dans ... - Elle l'enroulait. - Oui.
Une fois qu'elle l'avait mise (dans le peigne), il y avait encore de la laine.
Pour qu'elle ne se lève pas pour aller surveiller le repas. - Pour que la laine ne tombe pas dans la nourriture.
Oui, elle ne pouvait pas y aller et alors elle dit : "Dimitro, mon fils,
va jeter encore un peu de bouse aux haricots."
Et lui, il y alla de nouveau.
"Ah, au diable, je ne peux pas me lever, attends que je me lève.
Allez, Dimitro, si je me lève, la laine va s'éparpiller.
Va jeter encore quelques bouses.
Ah, mais il n'y a plus de place dans la casserole !
Quoi ? La casserole, comment ça, ne me dis pas que (tu en as mis) dans la casserole ?"
Before, wool was combed. – She didn’t wear a scarf ? –She did wear one.
Wool was carded with combs. - With the combs.
She put some beans on to cook, half an oka (=625 gr.) of beans.
It was a big family. - Big ...
And the mother said to that Dimitro:
“Dimitro, go, my son, go add some dung to the beans.”
And the son went.
“Because I can’t get up, I am carding the wool.”
There were combs, like that, to card the wool.
Then, the wool was put into baskets, and was then taken - To be spun - To be spun.
But at that moment, she was carding the wool – she was carding the wool, so that you really understand. - Yes, alright.
And she would put it like this in… — She would wrap it. — Yes.
Once it had been put (in the comb), there was more wool.
So that she not get up to keep an eye on the food. - So that the wool would not fall into the food.
Yes, she couldn’t go so she said: “Dimitro, my son,
go add some more dung to the beans.”
And he went off once again.
“Oh darn, I can’t get up, wait until I get up.
Go on, Dimitro, if I get up, the wool will be scattered.
Go and add more dung.” - More dung.
Ah, but there is no more room in the pot!
What? What do you mean in the pot? Don’t tell me that you (put it) in the pot? (laughs)
Ένα καιρό έκανε μαλλί στο χτένι (μαντήλα μωρέ, δε φορούσε;) Φορούσε.
Έκανε μαλλί στο χτένι.
Είχε βάλει να βράσουν φασόλια, μισή οκά (=625 γρ.) φασόλια.
Οικογένεια μεγάλη!
Και λέει σ'αυτόν, το Δημητρό:
"Δημητρό, μανούλα μου, τρέξε, ρίξε καμιά βουνιά στα φασόλια."
Πήγε εκείνος.
"Γιατί η μάνα δεν μπορεί να σηκωθεί, δεν μπόρει να σηκωθεί, έχει μαλλί"
Είχε το χτένι, έτσι, το έκαναν το μαλλί
αυτό ύστερα το έβαζαν εδώ στο πανέρι, ύστερα το έπαιρναν και το έκλωθαν.
*Αλλά* εκείνη την *ώρα*, το έκανε εκείνη, το χτένιζε, *το χτένιζε να σας δώσω να καταλάβετε τώρα, το χτένιζε το μαλλί.*
*Και το* έβαζε έτσι στο (*το αράδιαζε στην άκρη*) *ναι*
*Αφού* το έβαλε πάλι, είχε μαλλί εδώ
να μη σηκωθεί να πάει στο φαγητό (*να μην πάνε οι τρίχες μέσα στο φαγητό*)
*ναι* να μη πάει στο φαγητό, λέει, "Αει Δημητρό μανούλα μου,
πήγαινε ρίξε ακόμα μια-δυό βουνιές στα φασόλια."
Και πάλι εκείνος πήγε.
Αει στο διάολο, η μάνα δεν μπορεί να σηκωθεί, άει, άει, θα σηκωθεί η μάνα
"βρέ Δημητρό ώσπου να σηκωθεί η μάνα και να σκορπιστεί το μαλλί
πήγαινε, ρίξε ακόμα μερικές βουνιές.
Α, καλέ, δε χωράει άλλο η κατσαρόλα.
Α, τι βρε, μπορεί στη κατσαρόλα [να τα έβαλες];!!! "
S1 stop écouter
iˈno ˈvræme ˈtʃiniʃe ˈvəlna u ˈgrebentʃe (ʃuˈkaj mar ni ˈnosʲʃe una) ʃuˈkaj ˈnosʲʃe

iˈno

one.SG.N

ˈvræme

time.SG.N

ˈtʃini-ʃe

do-
IPRF.3SG

ˈvəlna

wool.SG.F

u

at

ˈgrebentʃe

comb.DIM.SG.N

ʃuˈkaj

scarf.SG.N

mar

PTL

ni

NEG

ˈnosʲ-ʃe

wear-
IPRF.3SG

ʃuˈkaj

scarf.SG.N

ˈnosʲ-ʃe

wear-
IPRF.3SG



Before, wool was combed. – She didn’t wear a scarf ? –She did wear one.

Autrefois, la laine était travaillée avec des peignes. - La cardeuse ne portait pas de foulard ? - Elle en portait un.

Ένα καιρό έκανε μαλλί στο χτένι (μαντήλα μωρέ, δε φορούσε;) Φορούσε.

S2 stop écouter
ˈtʃiniʃe ˈvəlna u ˈgrebentʃe (u ˈgrebentʃ-te)

ˈtʃini-ʃe

do-
IPRF.3SG

ˈvəlna

wool.SG.F

u

at

ˈgrebentʃe

comb.DIM.SG.N



Wool was carded with combs. - With the combs.

On cardait la laine avec des peignes.

Έκανε μαλλί στο χτένι.

S3 stop écouter
ˈʝimaʃe kaˈldeno faˈsuʎ da sa ˈvare pluˈvina uˈka faˈsuʎ

ˈʝima-ʃe

have-
IPRF.3SG

PST.PRFT (1)

kaˈldeno

put.PTCP.SG.N

PST.PRFT (1)

faˈsuʎ

beans.SG.M (mult)

da

PTL

sa=

REFL

ˈvare

boil.3SG

pluˈvina

half.SG.F

uˈka

oka.SG.F

faˈsuʎ

beans.SG.M (mult)



She put some beans on to cook, half an oka (=625 gr.) of beans.

Elle avait mis des haricots à cuire, une demi oka (=625 gr.) de haricots.

Είχε βάλει να βράσουν φασόλια, μισή οκά (=625 γρ.) φασόλια.

S4 stop écouter
tajˈfa guˈʎama (guˈʎama)

tajˈfa

family.SG.F (tur)

guˈʎam-a

big-
SG.F



It was a big family. - Big ...

La famille était nombreuse.

Οικογένεια μεγάλη!

S5 stop écouter
i gu ˈveʎe na to dimiˈtro-to

i

and

gu=

ACC.3SG.M

ˈveʎe

say.IPFV.3SG

na

to

to

DEM.MID.SG.N

dimiˈtro-to

PN-
ART.SG.N



And the mother said to that Dimitro:

Et la mère dit à ce Dimitro :

Και λέει σ'αυτόν, το Δημητρό:

S6 stop écouter
dimiˈtro na ˈmajka ˈtərtʃe ˈfərle ˈɲakui ˈlajno u faˈsuʎ-at

dimiˈtro

PN

na

to

ˈmajka

mother.SG.F

ˈtərtʃe

run.IMP.2SG

ˈfərle

throw.IMP.2SG

ˈɲakui

some

ˈlajno

dung.SG.N

u

at

faˈsuʎ-at

beans.SG.M (mult)-
ART.SG.M



“Dimitro, go, my son, go add some dung to the beans.”

"Dimitro, va, mon fils, va jeter un peu de bouse aux haricots."

"Δημητρό, μανούλα μου, τρέξε, ρίξε καμιά βουνιά στα φασόλια."

S7 stop écouter
uˈtʲide uˈno

uˈtʲide

go.PFV.AOR.3SG

uˈno

DEM.DIST.SG.N



And the son went.

Et le fils y alla.

Πήγε εκείνος.

S8 stop écouter
daˈʃo ˈmajka ne ˈmoi da ˈstane ne ˈmoi da ˈstane ˈʝima ˈvəlna

daˈʃo

because

ˈmajka

mother.SG.F

ne

NEG

ˈmoi

can.3SG

da

PTL

ˈstane

get.up.PFV.3SG

ne

NEG

ˈmoi

can.3SG

da

PTL

ˈstane

get.up.PFV.3SG

ˈʝima

have.3SG

ˈvəlna

wool.SG.F



“Because I can’t get up, I am carding the wool.”

"Parce que moi, je ne peux pas me lever, je travaille la laine."

"Γιατί η μάνα δεν μπορεί να σηκωθεί, δεν μπόρει να σηκωθεί, έχει μαλλί"

S9 stop écouter
a ˈʝimaʃe ˈgrebentʃe taˈka a ˈtʃinaxa ˈvəln-ta

a

CONJ

ˈʝima-ʃe

have-
IPRF.3SG

ˈgrebentʃe

comb.DIM.SG.N

taˈka

like.this

a=

ACC.3SG.F

ˈtʃina-x-a

do-
IPRF-
3PL

ˈvəln-ta

wool.SG.F-
ART.SG.F



There were combs, like that, to card the wool.

Il y avait des peignes, comme ça, pour carder la laine.

Είχε το χτένι, έτσι, το έκαναν το μαλλί

S10 stop écouter
ta ˈsetna a ˈklavaxa ˈdʲeva u paˈnerʝi-to ˈsetna a ˈzʲemaxa ( da a ˈpredaxa) da a ˈpredaxa

ta

and

ˈsetna

after

a=

ACC.3SG.F

ˈkla-va-x-a

put-
IPFV-
IPRF-
3PL

ˈdʲeva

here

u

at

paˈnerʝ-i-to

basket-
PL-
ART.SG.N

ˈsetna

after

a=

ACC.3SG.F

ˈzʲema-x-a

take.IPFV-
IPRF-
3PL

da

PTL

a=

ACC.3SG.F

ˈpreda-x-a

spin-
IPRF-
3PL



Then, the wool was put into baskets, and was then taken - To be spun - To be spun.

Après, on la mettait dans les paniers, on la prenait pour la filer.

αυτό ύστερα το έβαζαν εδώ στο πανέρι, ύστερα το έπαιρναν και το έκλωθαν.

S11 stop écouter
aˈla uˈno saˈxat ta a ˈtʃiniʃe ˈona a ˈtʃeʃʃe to ˈxtenize (to ˈxtenize to maˈli) na sas ˈδoso na kataˈlavete ˈtora to ˈxtenize to maˈli (ne kala)

aˈla

but

uˈno

DEM.DIST.SG.N

saˈxat

time/hour.M (tur)

ta

DEM.MID.SG.F

a=

ACC.3SG.F

ˈtʃini-ʃe

do-
IPRF.3SG

ˈona

DEM.DIST.SG.F

a=

ACC.3SG.F

ˈtʃeʃ-ʃe

card-
IPRF.3SG

to

=====

ˈxtenize

=====

na

=====

sas

=====

ˈδoso

=====

na

=====

kataˈlavete

=====

ˈtora

=====

to

====

ˈxtenize

=====

to

=====

maˈli

=====



But at that moment, she was carding the wool – she was carding the wool, so that you really understand. - Yes, alright.

Mais à ce moment-là, elle cardait la laine – elle cardait la laine, pour que vous compreniez bien.

*Αλλά* εκείνη την *ώρα*, το έκανε εκείνη, το χτένιζε, *το χτένιζε να σας δώσω να καταλάβετε τώρα, το χτένιζε το μαλλί.*

S12 stop écouter
ce to a ˈklavaʃe taˈka u (to aˈraδjaze stin aˈkri) ne

ˈce

=====

to

=====

a=

ACC.3SG.F

ˈkla-va-ʃe

put-
IPFV-
IPRF.3SG

taˈka

like.this

u

at

to

=====

aˈraδjaze

=====

stin

=====

ˈakri

=====

ne

yes



And she would put it like this in… — She would wrap it. — Yes.

Elle la mettait comme ça dans ... - Elle l'enroulait. - Oui.

*Και το* έβαζε έτσι στο (*το αράδιαζε στην άκρη*) *ναι*

S13 stop écouter
aˈfu a kaˈlde pak ˈʝimaʃe ˈvəlna ˈdʲeva

aˈfu

since

a=

ACC.3SG.F

kaˈlde

put.PFV.3SG

pak

again

ˈʝima-ʃe

have-
IPRF.3SG

ˈvəlna

wool.SG.F

ˈdʲeva

here



Once it had been put (in the comb), there was more wool.

Une fois qu'elle l'avait mise (dans le peigne), il y avait encore de la laine.

*Αφού* το έβαλε πάλι, είχε μαλλί εδώ

S14 stop écouter
da ni ˈstane tsæ da ˈpoi u ˈmandʒa-ta (min pan i ˈtrixes mes sto faʝiˈto)

da

PTL

ni

NEG

ˈstane

get.up.PFV.3SG

tsæ

now

da

PTL

ˈpoi

go.PFV.3SG

u

at

ˈmandʒa-ta

food.SG.F (rup)-
ART.SG.F

min

=====

pan

=====

i

=====

ˈtrixes

=====

mes

=====

sto

=====

faʝiˈto

=====



So that she not get up to keep an eye on the food. - So that the wool would not fall into the food.

Pour qu'elle ne se lève pas pour aller surveiller le repas. - Pour que la laine ne tombe pas dans la nourriture.

να μη σηκωθεί να πάει στο φαγητό (*να μην πάνε οι τρίχες μέσα στο φαγητό*)

S15 stop écouter
ne da poi u ˈmandʒa-ta i ˈveʎe aj dimiˈtro na ˈmajka

ne

yes

da

PTL

ˈpoi

go.PFV.3SG

u

at

ˈmandʒa-ta

food.SG.F (rup)-
ART.SG.F

i

and

ˈveʎe

say.IPFV.3SG

aj

PTL

dimiˈtro

PN

na

to

ˈmajka

mother.SG.F



Yes, she couldn’t go so she said: “Dimitro, my son,

Oui, elle ne pouvait pas y aller et alors elle dit : "Dimitro, mon fils,

*ναι* να μη πάει στο φαγητό, λέει, "Αει Δημητρό μανούλα μου,

S16 stop écouter
ʝid ˈfərle ˈoʃte iˈdno dvæ ˈlajna u faˈsuʎ-at

ʝid

come.IMP.2SG

ˈfərle

throw.IMP.2SG

ˈoʃte

further

iˈdno

one.SG.N

dvæ

two.N

ˈlajn-a

dung.N-
PL

u

at

faˈsuʎ-at

beans.SG.M-
ART.SG.M



go add some more dung to the beans.”

va jeter encore un peu de bouse aux haricots."

πήγαινε ρίξε ακόμα μια-δυό βουνιές στα φασόλια."

S17 stop écouter
i pak uˈno uˈtʲide

i

and

pak

again

uˈno

DEM.DIST.SG.N

uˈtʲide

go.AOR.3SG



And he went off once again.

Et lui, il y alla de nouveau.

Και πάλι εκείνος πήγε.

S18 stop écouter
ˈmali xa ut ˈtʃuma-ta da u ˈstane na ˈmoi ˈmajka da ˈstane aj aj ci ˈstane ˈmajka

ˈmali

PTL

xa

PTL

ut

from

ˈtʃuma-ta

plague.SG.F-
ART.SG.F

da

PTL

ˈstane

get.up.PFV.3SG

na

NEG

ˈmoi

can.3SG

ˈmajka

mother.SG.F

da

PTL

ˈstane

get.up.PFV.3SG

aj

PTL

aj

PTL

ci=

PTL

FUT (1)

ˈstane

get.up.PFV.3SG

FUT (1)

ˈmajka

mother.SG.F



“Oh darn, I can’t get up, wait until I get up.

"Ah, au diable, je ne peux pas me lever, attends que je me lève.

Αει στο διάολο, η μάνα δεν μπορεί να σηκωθεί, άει, άει, θα σηκωθεί η μάνα

S19 stop écouter
bre dimiˈtro dur da ˈstane ˈmajka da sa rastiˈrese ˈvəlna-ta da sa rastiˈrese

bre

PTL

dimiˈtro

PN

dur

until

da

PTL

ˈstane

get.up.PFV.3SG

ˈmajka

mother.SG.F

da

PTL

sa=

REFL

rastiˈrese

scatter.PFV.3SG

ˈvəlna-ta

wool.SG.F-
ART.SG.F

da

PTL

sa=

REFL

rastiˈrese

scatter.PFV.3SG



Go on, Dimitro, if I get up, the wool will be scattered.

Allez, Dimitro, si je me lève, la laine va s'éparpiller.

"βρέ Δημητρό ώσπου να σηκωθεί η μάνα και να σκορπιστεί το μαλλί

S20 stop écouter
ʝid ˈfərle ˈoʃte ˈɲakui ˈlajno (ˈɲakui ˈlajno)

ʝid

come.IMP.2SG

ˈfərle

throw.IMP.2SG

ˈoʃte

further

ˈɲakui

some

ˈlajno

dung.SG.N



Go and add more dung.” - More dung.

Va jeter encore quelques bouses.

πήγαινε, ρίξε ακόμα μερικές βουνιές.

S21 stop écouter
aj maˈre ni ˈbere ˈvice tindʒiˈre-to

aj

PTL

maˈre

PTL

ni

NEG

ˈbere

fit.IPFV.3SG

ˈvice

more

tindʒiˈre-to

pot.SG.N-
ART.SG.N



Ah, but there is no more room in the pot!

Ah, mais il n'y a plus de place dans la casserole !

Α, καλέ, δε χωράει άλλο η κατσαρόλα.

S22 stop écouter
a ʃo be ˈmoi u tindʒiˈre-to

a

INTERJ

ʃo

what

be

PTL

ˈmoi

can.3SG

tindʒiˈre-to

pot.SG.N-
ART.SG.N



What? What do you mean in the pot? Don’t tell me that you (put it) in the pot? (laughs)

Quoi ? La casserole, comment ça, ne me dis pas que (tu en as mis) dans la casserole ?"

Α, τι βρε, μπορεί στη κατσαρόλα [να τα έβαλες];!!! "